CẢNH BÁO: MUA BÁN NHÀ ĐẤT – KÊ KHAI THUẾ THẾ NÀO CHO ĐÚNG?
Trong nhiều giao dịch mua bán nhà đất hiện nay vẫn tồn tại một “thói quen” khá phổ biến: giá mua bán thực tế một đằng, nhưng khi ra công chứng lại ghi một mức giá thấp hơn trong hợp đồng để giảm số thuế phải nộp. Người ta vẫn quen gọi đó là giao dịch “hai giá”. Nhiều người cho rằng đây chỉ là một thỏa thuận dân sự giữa hai bên, làm vậy cho “đỡ tốn thuế”, hơn nữa “ai cũng làm như vậy”. Nhưng dưới góc nhìn pháp lý, cách làm này tiềm ẩn rủi ro rất lớn. Theo quy định hiện hành, khi chuyển nhượng bất động sản, người bán phải nộp thuế thu nhập cá nhân bằng 2% giá trị chuyển nhượng, còn người mua phải nộp lệ phí trước bạ 0,5% khi làm thủ tục sang tên.
Nguyên tắc kê khai là phải kê khai theo giá chuyển nhượng thực tế. Nếu các bên cố tình kê khai giá thấp hơn thực tế nhằm giảm số tiền thuế phải nộp thì tùy mức độ có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội trốn thuế. Theo quy định của Điều 200 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), người trốn thuế với số tiền từ 100 triệu đồng trở lên hoặc dưới mức này nhưng đã từng bị xử phạt mà còn vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Hình phạt có thể là phạt tiền lớn hoặc phạt tù, với mức cao nhất lên tới 7 năm tù. Thực tế đã có những vụ việc cho thấy việc “ghi giá thấp cho tiện” không còn là chuyện nhỏ. Có trường hợp hai bên mua bán nhà đất thỏa thuận giá thực tế hơn 3,7 tỷ đồng, nhưng khi ra công chứng chỉ kê khai 2 tỷ đồng để giảm tiền thuế phải nộp. Sau khi cơ quan chức năng xác minh, việc kê khai sai đã làm thất thu ngân sách hơn 231 triệu đồng tiền thuế. Kết quả, tòa án đã tuyên bị cáo 6 tháng tù về tội trốn thuế, những người liên quan cũng bị phạt tiền hàng trăm triệu đồng và buộc phải nộp lại toàn bộ số tiền thuế đã trốn. Điều đáng chú ý là trong những vụ việc như vậy, nhiều người không nghĩ mình đang phạm tội. Họ chỉ làm theo “thói quen”, nghe theo lời môi giới, hoặc đơn giản cho rằng ghi giá thấp một chút thì không ai để ý. Nhưng trong pháp luật, sự chủ quan hay sơ suất không làm thay đổi bản chất của hành vi nếu việc kê khai sai nhằm mục đích giảm nghĩa vụ thuế.
Không chỉ rủi ro hình sự, việc ghi giá thấp còn tiềm ẩn rủi ro tranh chấp rất lớn. Nếu sau này xảy ra tranh chấp, tòa án thường căn cứ chủ yếu vào giá ghi trong hợp đồng công chứng. Khi đó, bên đã thanh toán số tiền thực tế cao hơn rất nhiều có thể gặp khó khăn trong việc chứng minh quyền lợi của mình. Từ kinh nghiệm thực tế, nhiều luật sư cho rằng giao dịch “hai giá” thực chất là một canh bạc pháp lý. Lợi ích trước mắt có thể chỉ là vài chục hoặc vài trăm triệu tiền thuế, nhưng rủi ro phía sau có thể là mất quyền lợi trong tranh chấp hoặc thậm chí trách nhiệm hình sự. Vì vậy, khi mua bán nhà đất, người dân nên lưu ý một nguyên tắc rất đơn giản: Kê khai đúng giá chuyển nhượng thực tế.Thể hiện đầy đủ giá trị giao dịch trong hợp đồng công chứng. Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế theo quy định của pháp luật. Tiết kiệm được một khoản thuế trước mắt có thể khiến nhiều người thấy “lợi”, nhưng nếu xảy ra tranh chấp hoặc bị cơ quan chức năng kiểm tra, cái giá phải trả có thể lớn hơn rất nhiều. Trong các giao dịch bất động sản, đôi khi chỉ một con số ghi trong hợp đồng cũng đủ tạo ra ranh giới giữa một giao dịch hợp pháp và một hành vi vi phạm pháp luật.
Thông tin liên hệ:
– Văn phòng luật sư Đồng Đội (Đoàn luật sư TP. Hà Nôi): P2708, Tòa nhà VP3 Bán đảo Linh Đàm, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
– Điện thoại: 0936.026.559 – Email: tranxuantien1964@gmail.com
– Website: https://dongdoilaw.vn
– Facebook: https://www.facebook.com/dongdoilaw
– Youtube: https://www.youtube.com/c/VănphòngluậtsưĐồngĐội
– Tiktok: https://www.tiktok.com/@vpls_dongdoi
