VÌ SAO KHÔNG ÍT LUẬT SƯ TRẺ BỎ NGHỀ KHI MỚI CÓ THẺ?

Nghề luật sư là một nghề phải học hành, đào tạo rất dài, rất khó khăn và tốn kém. Nhưng thực tế hiện nay, không ít người mới khoảng 30 tuổi, vừa có thẻ luật sư, đã không tiếp tục hành nghề, không có việc ổn định hoặc buộc phải chuyển sang công việc khác.

Vì sao lại như vậy?

Trước hết, nghề luật sư là nghề tưởng như không cạnh tranh nhưng thực tế cạnh tranh rất khốc liệt. Số lượng luật sư tăng nhanh, trong khi khách hàng, công việc và cơ hội không tự nhiên tăng tương ứng. Người có kinh nghiệm đã có uy tín, thương hiệu, khách hàng và mạng lưới quan hệ. Còn luật sư trẻ mới vào nghề phải tự tìm chỗ đứng trong một thị trường vốn đã rất cạnh tranh.

Nhiều người cho rằng chỉ cần học giỏi, có bằng luật và được cấp thẻ luật sư thì sẽ có việc, có khách hàng và có thu nhập tốt. Nhưng thực tế, thẻ luật sư chỉ là điều kiện cần, chưa phải điều kiện đủ.

Điều kiện đủ còn là đạo đức nghề nghiệp, bản lĩnh, kinh nghiệm, kỹ năng thực tiễn, khả năng giao tiếp, thái độ phục vụ khách hàng, uy tín và sự kiên trì.

Có người chuyên môn rất giỏi nhưng không biết cách tiếp cận khách hàng. Có người quá tự tin, thiếu khiêm tốn, giao tiếp chưa khéo hoặc có thái độ kênh kiệu, cho rằng mình là người giỏi nên khách hàng phải tự tìm đến. Nhưng nghề luật sư là nghề phục vụ bằng chuyên môn và uy tín. Giỏi mà không biết lắng nghe, không biết ứng xử và không biết xây dựng niềm tin thì cũng khó có người biết đến và lựa chọn mình.

Cũng có luật sư trẻ mới có thẻ đã vội mở văn phòng, đầu tư trụ sở hoành tráng, đặt mục tiêu lớn nhưng chưa có đủ kinh nghiệm, khách hàng và nền tảng nghề nghiệp. Văn phòng đẹp là một lợi thế, nhưng không thể thay thế chất lượng chuyên môn, đạo đức, uy tín và sự tin cậy của khách hàng.

Một nguyên nhân rất quan trọng là nhiều người chưa tìm được người thầy, môi trường và đồng nghiệp phù hợp. Luật sư trẻ cần được truyền nghề, hướng dẫn cách nghiên cứu hồ sơ, tiếp xúc khách hàng, giải quyết vụ việc, tham gia tố tụng và xử lý những tình huống mà sách vở không thể dạy hết. Nếu chỉ giỏi lý thuyết mà thiếu người hướng dẫn, thiếu môi trường rèn luyện thì rất dễ lúng túng khi bước vào thực tế.

Người trẻ cần đi từng bước chậm mà chắc, học từ những vụ việc nhỏ, tích lũy kinh nghiệm và xây dựng uy tín. Tránh tâm lý “ngựa non háu đá”, chưa hiểu đầy đủ nghề nhưng đã vội tranh tụng, vội khẳng định mình hoặc đặt kỳ vọng quá lớn.

Một khó khăn khác là trong thực tế tố tụng, luật sư trẻ đôi khi chưa có đủ uy tín và vị thế như những người hành nghề lâu năm. Xã hội vẫn có tâm lý coi trọng tuổi đời và kinh nghiệm. Vì vậy, người trẻ càng phải chứng minh năng lực bằng kiến thức, sự chuẩn bị kỹ lưỡng, thái độ đúng mực và kết quả công việc.

Bên cạnh đó, nghề luật sư hiện nay không chỉ cạnh tranh về chuyên môn mà còn cạnh tranh về khả năng thích ứng với thời đại số. Có những luật sư trẻ biết sử dụng công nghệ, xây dựng nội dung, livestream, chia sẻ kiến thức pháp luật trên mạng xã hội và tiếp cận công chúng bằng các nền tảng số. Có người thu hút hàng trăm nghìn, thậm chí hàng triệu người theo dõi và từ đó xây dựng được thương hiệu, uy tín và nguồn công việc.

Ngược lại, nếu coi nhẹ công nghệ, không hiểu giá trị của nền tảng số, chỉ phê phán những công cụ mới như ChatGPT mà không tìm hiểu và không biết ứng dụng, thì rất dễ tụt lại phía sau. Công nghệ không thay thế luật sư, nhưng luật sư biết sử dụng công nghệ có thể tạo ra lợi thế lớn hơn.

Cũng cần nhìn nhận rằng môi trường hành nghề ngày càng chặt chẽ. Hoạt động của luật sư chịu sự quản lý về pháp luật, thuế, tài chính, đạo đức và kỷ luật nghề nghiệp. Những yêu cầu về tuân thủ, minh bạch và trách nhiệm ngày càng cao.

Điều đó không chỉ xảy ra với luật sư mà còn với nhiều ngành nghề khác như bác sĩ, người hoạt động kinh doanh, nghệ sĩ và những người có ảnh hưởng trong xã hội. Xu hướng chung là hoạt động nghề nghiệp ngày càng phải tuân thủ chuẩn mực và chịu trách nhiệm rõ ràng hơn.

Vì vậy, luật sư không thể chỉ giỏi chuyên môn mà còn phải hiểu pháp luật, tuân thủ quy định, quản trị tốt hoạt động hành nghề và giữ gìn uy tín. Làm đúng, làm chuẩn thì có thể yên tâm phát triển; nhưng nếu chủ quan hoặc vi phạm thì những rủi ro pháp lý và chế tài sẽ trở thành trở ngại rất lớn.

Thực tế, đã có những luật sư không còn duy trì hoạt động nghề nghiệp, không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trong thời gian dài và bị xóa tên khỏi danh sách của tổ chức luật sư. Điều đó cho thấy việc có thẻ luật sư không đồng nghĩa với việc chắc chắn có thể sống được bằng nghề và theo nghề lâu dài.

Tuy nhiên, cũng không nên chỉ nhìn vào khó khăn mà cho rằng nghề luật sư không còn cơ hội. Nhiều luật sư trẻ hiện nay rất giỏi, có tư duy mới, có chuyên môn, biết ứng dụng công nghệ và biết tiếp cận xã hội. Nếu được hướng dẫn đúng, có môi trường tốt, giữ đạo đức và kiên trì tích lũy thì họ hoàn toàn có thể thành công.

Ngược lại, những luật sư lớn tuổi hoặc đã thành công cũng không nên chủ quan. Kinh nghiệm là tài sản quý, nhưng nếu không cập nhật kiến thức, công nghệ và phương thức hành nghề mới thì vẫn có thể bị tụt lại. Nghề luật không có tuổi nghỉ cho việc học hỏi.

Có người mới 30 tuổi đã bỏ nghề, trong khi có người 60, 70 hoặc 80 tuổi vẫn còn nhiều việc và vẫn được khách hàng tin tưởng. Sự khác biệt không chỉ nằm ở tuổi tác mà còn ở năng lực, uy tín, kinh nghiệm, khả năng thích ứng và sự bền bỉ với nghề.

Từ thực tế đó, người trẻ cần hiểu rằng: Học luật là một thử thách lớn, nhưng bước vào đời và bước vào nghề mới là thử thách lớn hơn. Nhà trường giúp chúng ta có kiến thức và nền tảng. Còn thị trường, khách hàng, hồ sơ, phiên tòa và thực tiễn hành nghề mới là nơi thử thách bản lĩnh, năng lực và đạo đức của một luật sư.

Có thể gọi đó là “thương trường pháp lý”, cũng có thể gọi là “chiến trường nghề nghiệp”. Ở đó, không chỉ người giỏi nhất mới thành công, mà người biết học hỏi, biết khiêm tốn, biết thích nghi, biết phục vụ và kiên trì đi đường dài mới có thể trụ vững.

Vì vậy, luật sư trẻ cần tìm được người thầy tốt, môi trường tốt và những đồng nghiệp tốt để học hỏi. Cần đi chậm mà chắc, tích lũy từng vụ việc, xây dựng uy tín từng ngày và không nóng vội. Còn những luật sư đi trước, những người đã thành công, cũng cần quan tâm, hướng dẫn và tạo cơ hội cho thế hệ trẻ. Bởi sự phát triển bền vững của nghề luật không chỉ dựa vào những người đã thành danh mà còn phụ thuộc vào việc chúng ta đào tạo, dìu dắt và trao cơ hội cho lớp luật sư kế cận.

Nghề luật sư không phải nghề dễ kiếm tiền, cũng không phải cứ có thẻ là có việc. Đó là nghề đòi hỏi kiến thức, đạo đức, bản lĩnh, kinh nghiệm, kỹ năng, sự thích ứng và một quá trình dài xây dựng niềm tin.

Thẻ luật sư chỉ là cánh cửa để bước vào nghề. Muốn đi được đường dài, phải có đạo đức, có người thầy, có bản lĩnh, có kinh nghiệm và có sự kiên trì.

Và có lẽ điều quan trọng nhất là: Học để trở thành luật sư đã khó. Giữ được nghề, sống được bằng nghề và đi xa với nghề còn khó hơn rất nhiều.

Thông tin liên hệ:

– Văn phòng luật sư Đồng Đội (Đoàn luật sư TP. Hà Nôi): P2708, Tòa nhà VP3 Bán đảo Linh Đàm, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội

–  Điện thoại:  0936.026.559

–  Email: tranxuantien1964@gmail.com

– Website: https://dongdoilaw.vn

– Facebook: https://www.facebook.com/dongdoilaw

– Youtube: https://www.youtube.com/c/VănphòngluậtsưĐồngĐội

– Tiktok: https://www.tiktok.com/@vpls_dongdoi