Theo tôi, một luật sư làm được việc mới chỉ đạt khoảng 50% yêu cầu của nghề. 50% còn lại là biết giao tiếp, truyền đạt, tạo dựng uy tín, thương hiệu và quan trọng nhất là có khách hàng tìm đến mình. Tôi từng có một người anh cùng chi bộ, là Phó Chánh án Tòa án Quân sự. Một lần uống rượu, anh nói với tôi: “Tôi giỏi chuyên môn hơn chú, nhưng chú khéo hơn tôi.
Vì thế chú có nhiều việc, còn tôi thì không có nhiều việc.” Anh nói rất thật. Tôi cũng không nghĩ mình giỏi chuyên môn hơn anh. Anh có nhiều năm công tác tại Tòa án, chuyên môn vững và sau này nghỉ hưu với quân hàm Đại tá. Nhưng câu chuyện ấy cho tôi một bài học: giỏi chuyên môn và giỏi làm nghề là hai chuyện không hoàn toàn giống nhau. Tôi chia sẻ điều này không phải để xem nhẹ chuyên môn, càng không phải khuyên luật sư chạy theo khách hàng mà bỏ quên nghề nghiệp. Đây chỉ là góc nhìn từ thực tiễn hành nghề luật sư ở Việt Nam.
Nghề luật sư ở Việt Nam hiện nay chưa phát triển đến mức có nhiều hãng luật, tập đoàn luật lớn với hệ thống chuyên nghiệp và phân công sâu như ở nhiều nước. Ở những tổ chức lớn, có thể có bộ phận chuyên môn, tố tụng, marketing, chăm sóc khách hàng, quản trị… mỗi người một việc. Còn ở Việt Nam, đặc biệt tại nhiều văn phòng luật sư, người đứng đầu thường phải tự lo gần như từ A đến Z: vừa làm chuyên môn, vừa tìm kiếm khách hàng, giao tiếp, xây dựng hình ảnh, thương hiệu, quản lý nhân sự và lo hoạt động của văn phòng. Bản thân tôi là Trưởng Văn phòng Luật sư Đồng Đội nên hiểu khá rõ điều đó. Người đứng mũi chịu sào phải chịu trách nhiệm cao nhất và cũng thường là người lo lắng nhiều nhất.
Vì vậy, trong điều kiện hiện nay, luật sư không thể chỉ chăm chăm vào chuyên môn. Có thể hình dung đơn giản: một sản phẩm tốt chưa chắc bán được nếu không ai biết đến nó. Ngược lại, quảng bá tốt mà sản phẩm không tốt thì cũng không thể tồn tại lâu dài. Luật sư cũng vậy. Anh có thể rất giỏi chuyên môn, tranh tụng tốt, va chạm nghề nghiệp tốt, nhưng nếu không ai biết anh là ai, không ai tìm đến anh thì cái giỏi ấy chưa chắc tạo ra nhiều cơ hội nghề nghiệp. Ngược lại, chỉ giỏi tìm kiếm khách hàng, xây dựng hình ảnh mà chuyên môn không tốt thì cũng khó giữ được niềm tin lâu dài.
Cho nên, theo tôi, luật sư phải “ăn được, nói được, làm được”: làm được việc chuyên môn, nói để khách hàng hiểu, ứng xử để khách hàng tin và hành nghề có trách nhiệm để khách hàng hài lòng. Con đường nghề nghiệp có thể hình dung như một vòng tròn: chuyên môn tốt → làm được việc → giao tiếp tốt → khách hàng ghi nhận → tạo dựng uy tín → xây dựng thương hiệu → khách hàng tìm đến. Trong đó, làm được việc là nền móng, nhưng chưa phải toàn bộ thành công. Tôi chia sẻ điều này không phải để dạy ai cách làm nghề, mà chỉ là góc nhìn của một luật sư đã nhiều năm hành nghề và trực tiếp đứng đầu một văn phòng. Khi nghề luật sư Việt Nam phát triển hơn, các tổ chức hành nghề sẽ ngày càng chuyên nghiệp, sự phân công cũng rõ ràng hơn và luật sư có thể tập trung sâu hơn vào chuyên môn. Nhưng ở thời điểm hiện tại, nhiều luật sư và người đứng đầu văn phòng vẫn phải tự lo rất nhiều việc.
Vì vậy, chỉ có chuyên môn mà không biết làm nghề, không biết tạo dựng uy tín và không có khách hàng thì con đường hành nghề sẽ khó khăn. Làm được việc là 50%. 50% còn lại là làm sao để người cần việc biết đến mình, tin mình và lựa chọn mình. Đó không phải là sự lựa chọn giữa chuyên môn và khách hàng, mà là sự kết hợp của cả hai. Giỏi chuyên môn là điều kiện cần; biết làm nghề và tạo dựng được niềm tin của khách hàng mới giúp luật sư đi đường dài. Đây chỉ là góc nhìn và trải nghiệm thực tế của tôi. Còn anh chị em luật sư và những người đang theo nghề nghĩ thế nào?
Thông tin liên hệ:
– Văn phòng luật sư Đồng Đội (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội): P2708, Tòa nhà VP3 Bán đảo Linh Đàm, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
– Điện thoại: 0936 026 559
– Email: tranxuantien1964@gmail.com
– Website: https://dongdoilaw.vn
– Facebook: https://www.facebook.com/dongdoilaw
– Youtube: https://www.youtube.com/c/VănphòngluậtsưĐồngĐội
– Tiktok: https://www.tiktok.com/@vpls_dongdoi
