KINH NGHIỆM SAO CHỤP HỒ SƠ VỤ ÁN HÌNH SỰ
Trong hành nghề luật sư hình sự, có những công việc diễn ra rất lặng lẽ nhưng lại quyết định toàn bộ chất lượng bào chữa. Sao chụp hồ sơ vụ án là một trong những công việc như vậy. Đó không phải là một thủ tục hành chính để “lấy tài liệu mang về đọc”, mà là thời điểm luật sư tiếp cận lần đầu với cấu trúc buộc tội – nơi hình thành chiến lược bào chữa cho cả quá trình tranh tụng sau này. Trong tố tụng hình sự, hồ sơ vụ án chính là “phiên tòa trên giấy”. Mọi lập luận buộc tội của cơ quan tiến hành tố tụng đều được hình thành từ đó.
Thứ nhất, phải xác định rõ mục tiêu khi sao chụp.
Tôi luôn coi việc sao chụp hồ sơ là bước đầu tiên của chiến lược bào chữa. Một luật sư thiếu phương pháp khi sao chụp hồ sơ sẽ nhanh chóng bị nhấn chìm trong hàng nghìn trang bút lục. Nhưng một luật sư có tư duy chiến lược sẽ nhìn thấy trong từng tài liệu: logic buộc tội đang được xây dựng như thế nào, Hành vi cấu thành tội phạm ở đâu, chứng cứ nào là trụ cột, điểm yếu nằm ở đâu, mâu thuẫn bắt đầu từ chỗ nào. Khi đó, việc sao chụp không còn là thao tác kỹ thuật, mà trở thành hoạt động giải mã một “câu chuyện pháp lý” do cơ quan tố tụng dựng lên.
Thứ hai, nên sao chụp theo trình tự tố tụng. Tôi thường bắt đầu từ:
– Kết luận điều tra
– Cáo trạng
– Các bản cung của bị can qua từng giai đoạn
– Biên bản đối chất, nhận dạng (nếu có)
– Lời khai người làm chứng, người bị hại
– Tài liệu giám định, định giá
– Tài liệu thu giữ, khám xét
Chụp theo trình tự này giúp luật sư nhìn được “dòng chảy buộc tội” của cơ quan tố tụng,
từ đó phát hiện mâu thuẫn giữa lời khai, giữa chứng cứ và kết luận.
Thứ ba, khi chụp phải ghi chú song song.
Không nên chụp xong rồi mới đọc. Mỗi tài liệu quan trọng nên ghi lại ngay: trang số bao nhiêu, nội dung chính là gì, có mâu thuẫn gì không, có vi phạm tố tụng hay không. Sau này khi tranh tụng, những ghi chú này là “bản đồ” giúp luật sư định vị chứng cứ nhanh chóng.
Thứ tư, phải kiểm soát tính đầy đủ của hồ sơ.
Có những vụ án, hồ sơ dày nhưng thiếu tài liệu quan trọng. Luật sư cần đối chiếu giữa kết luận điều tra và tài liệu kèm theo xem đã có đủ căn cứ hay chưa. Thiếu tài liệu nào, phải kịp thời kiến nghị bổ sung.
Thứ năm, bảo mật và sắp xếp khoa học sau khi sao chụp.
Hồ sơ hình sự liên quan trực tiếp đến danh dự, số phận con người. Sau khi sao chụp, phải sắp xếp theo nhóm: tài liệu buộc tội, tài liệu gỡ tội, tài liệu tố tụng. Đánh dấu rõ ràng để khi cần có thể tra cứu ngay.
Kinh nghiệm của tôi sau nhiều năm tranh tụng là: Ai làm chủ được hồ sơ, người đó làm chủ được phiên tòa. Sao chụp hồ sơ không phải để “có tài liệu”, mà để hiểu bản chất vụ án. Hiểu bản chất rồi mới xây dựng được chiến lược bào chữa có tâm – có trí – có dũng. Đối với luật sư hình sự, kỷ luật trong sao chụp hồ sơ chính là nền móng của bản lĩnh nghề nghiệp.
Thông tin liên hệ:
– Văn phòng luật sư Đồng Đội (Đoàn luật sư TP. Hà Nôi): P2708, Tòa nhà VP3 Bán đảo Linh Đàm, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
– Điện thoại: 0936.026.559 – Email: tranxuantien1964@gmail.com
– Website: https://dongdoilaw.vn
– Facebook: https://www.facebook.com/dongdoilaw
– Youtube: https://www.youtube.com/c/VănphòngluậtsưĐồngĐội
– Tiktok: https://www.tiktok.com/@vpls_dongdoi
