THẾ NÀO LÀ “NƠI CÔNG CỘNG” TRONG TỘI GÂY RỐI TRẬT TỰ CÔNG CỘNG? Trong thực tiễn áp dụng pháp luật hình sự, tội gây rối trật tự công cộng là một trong tội danh khá phổ biến, thường xuyên phát sinh trong đời sống xã hội. Tuy nhiên, bên cạnh sự phổ biến đó lại tồn tại một vấn đề pháp lý tưởng chừng đơn giản nhưng lại gây ra không ít tranh luận, vướng mắc trong nhận thức và áp dụng, đó là việc xác định thế nào được coi là “nơi công cộng”. Theo quy định tại Điều 318 Bộ luật Hình sự, một hành vi chỉ có thể bị xem xét xử lý về tội gây rối trật tự công cộng khi hành vi đó xảy ra tại nơi công cộng và gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Như vậy, “nơi công cộng” không chỉ là yếu tố về mặt không gian mà còn là dấu hiệu pháp lý có ý nghĩa quyết định trong việc định tội danh. Thông thường, “nơi công cộng” được hiểu là những địa điểm mà mọi người có quyền tự do ra vào và sinh hoạt chung, như: đường phố, công viên, bến xe, quảng trường, bệnh viện, trường học, chợ, khu vui chơi… Đây là những không gian mở, nơi các hoạt động của cá nhân dễ dàng tác động đến nhiều người xung quanh, từ đó có khả năng làm xáo trộn trật tự công cộng nếu hành vi diễn ra mang tính tiêu cực. Chính vì đặc điểm này mà pháp luật hình sự đặt ra yêu cầu hành vi gây rối phải xảy ra tại những không gian như vậy thì mới có thể xem xét trách nhiệm hình sự, nhằm bảo đảm chỉ xử lý những hành vi thực sự ảnh hưởng đến cộng đồng.
Tuy nhiên, trong thực tế lại cho thấy không phải trường hợp nào cũng có thể xác định một cách rõ ràng. Nhiều địa điểm như: quán ăn, quán karaoke, khách sạn, cơ sở kinh doanh tư nhân, sân chung của khu dân cư, hay thậm chí là khu đất thuộc sở hữu cá nhân nhưng có nhiều người ra vào. Những nơi này vừa mang tính riêng tư, vừa có yếu tố phục vụ công cộng, nên việc xác định có phải là “nơi công cộng” hay không đôi khi còn có cách hiểu khác nhau. Hệ quả là trong thực tiễn xét xử, có những vụ việc có bản chất tương tự nhưng lại bị đánh giá không thống nhất: có nơi cho rằng hành vi đã đủ yếu tố cấu thành tội gây rối trật tự công cộng, trong khi nơi khác lại nhận định chưa đủ căn cứ để xử lý hình sự. Điều này cho thấy việc xác định đúng “nơi công cộng” không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật pháp lý mà còn có vai trò quyết định đến việc định tội. Việc xác định đúng “nơi công cộng” vì vậy có ý nghĩa rất quan trọng. Nếu xác định quá rộng, rất dễ dẫn đến tình trạng hình sự hóa những mâu thuẫn xã hội thông thường. Ngược lại, nếu xác định quá hẹp thì có thể bỏ lọt những hành vi thực sự gây ảnh hưởng xấu đến trật tự xã hội. Do đó, nhiều ý kiến cho rằng cần có hướng dẫn cụ thể và thống nhất hơn về khái niệm “nơi công cộng” trong áp dụng pháp luật hình sự. Điều này không chỉ giúp các cơ quan tiến hành tố tụng xử lý đúng bản chất vụ việc, mà còn góp phần bảo đảm sự công bằng và thống nhất trong thực tiễn xét xử.
Thông tin liên hệ:
– Văn phòng luật sư Đồng Đội (Đoàn luật sư TP. Hà Nôi): P2708, Tòa nhà VP3 Bán đảo Linh Đàm, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
– Điện thoại: 0936.026.559 – Email: tranxuantien1964@gmail.com
– Website: https://dongdoilaw.vn
– Facebook: https://www.facebook.com/dongdoilaw
– Youtube: https://www.youtube.com/c/VănphòngluậtsưĐồngĐội
– Tiktok: https://www.tiktok.com/@vpls_dongdoi
