Gần đây, trên các diễn đàn và mạng xã hội, nhiều luật sư bày tỏ sự quan tâm, thậm chí có phần lo lắng liên quan đến các quy định mới về xử phạt hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, trong đó có luật sư. Đặc biệt, có những ý kiến xoay quanh việc mở rộng thẩm quyền xử phạt cho Chủ tịch UBND cấp xã, phường. Tuy nhiên, cần khẳng định một cách rõ ràng rằng hiện nay, vào thời điểm tháng 4 năm 2026, các quy định này chưa có hiệu lực và thời điểm dự kiến áp dụng là ngày 18 tháng 5 năm 2026. Vì vậy, mọi nhận định, tranh luận hiện nay cần đặt trong bối cảnh chuẩn bị tiếp cận chính sách, tránh hiểu nhầm là đã áp dụng trên thực tế.
Trước hết, phải nhìn nhận một cách khách quan rằng luật sư là một nghề đặc thù, vừa độc lập, vừa chịu sự quản lý. Luật sư có quyền tự quản thông qua tổ chức nghề nghiệp, nhưng đồng thời không thể đứng ngoài sự quản lý của Nhà nước. Bởi lẽ, luật sư tham gia tố tụng, có thể kiện cơ quan hành chính, khiếu nại, tố cáo cơ quan nhà nước; đồng thời là lực lượng phản biện xã hội, bảo vệ quyền con người, quyền công dân. Tuy nhiên, luật sư cũng là một chủ thể kinh doanh dịch vụ pháp lý, có nghĩa vụ tuân thủ pháp luật, nghĩa vụ thuế và các quy định quản lý. Chính vì vậy, việc Nhà nước ban hành các chế tài quản lý, kể cả xử phạt, là điều tất yếu trong một xã hội pháp quyền.
Điều mà giới luật sư quan tâm không phải là có quản lý hay không, mà là quản lý như thế nào và xử phạt với tinh thần gì. Quan điểm đúng đắn cần được xác lập là kiểm tra để xây dựng, không phải để gây khó; xử lý để răn đe, không phải để triệt tiêu. Luật sư là lực lượng trí thức, hoạt động trong môi trường nhạy cảm, nhiều khi phải đối diện, phản biện trực tiếp với cơ quan công quyền. Vì vậy, nếu việc thanh tra, kiểm tra không khách quan sẽ dễ tạo tâm lý e ngại, ảnh hưởng đến vai trò độc lập của luật sư. Những lo ngại đó không phải không có cơ sở.
Ở chiều ngược lại, cũng cần nhìn nhận thẳng thắn rằng hiện nay trong đội ngũ luật sư vẫn còn những người chưa thực sự tự học, tự rèn luyện; có người vi phạm pháp luật, thậm chí bị xử lý hình sự; có người không hành nghề thực chất nhưng vẫn giữ tư cách luật sư. Do đó, yêu cầu siết chặt kỷ cương, nâng cao trách nhiệm là cần thiết.
Một vấn đề nữa cần đặt ra là tự quản trong nội bộ luật sư. Thực tế hiện nay có luật sư không hoạt động nhưng vẫn duy trì thẻ, không đóng đoàn phí nhưng vẫn giữ danh nghĩa nghề, không có báo cáo và không có kết quả hành nghề. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín chung. Vì vậy cần hướng tới minh bạch hoạt động nghề nghiệp, có cơ chế tạm dừng, tạm ngưng phù hợp và khuyến khích luật sư sống bằng nghề, làm nghề thực chất.
Ở góc độ Nhà nước, muốn luật sư phát triển thì cần hoàn thiện khung pháp lý ổn định, rõ ràng, tôn trọng tính độc lập nghề nghiệp, tạo điều kiện về môi trường hành nghề và nhìn nhận luật sư đúng với vai trò bảo vệ công lý và phản biện xã hội. Cũng cần nhìn nhận rằng luật sư hiện nay tự lo toàn bộ chi phí hoạt động, từ trang phục đến tổ chức hành nghề, trong khi các cơ quan tố tụng được Nhà nước bảo đảm. Do đó, nếu chỉ tăng chế tài mà không song hành với tạo điều kiện thì sẽ khó tạo động lực phát triển bền vững.
Từ tất cả những phân tích trên, có thể rút ra tinh thần chung là luật sư cần bình tĩnh, chủ động tiếp cận quy định mới, trước mắt nghiêm túc tuân thủ và sau đó góp ý hoàn thiện; không cực đoan phản ứng nhưng cũng không thụ động. Bởi vì làm đúng thì không ai phạt, làm tốt thì xã hội tôn trọng, và uy tín nghề luật sư không đến từ tranh luận mà đến từ hành xử chuẩn mực và kết quả thực tế.
Một xã hội văn minh không thể thiếu luật sư, một nền tư pháp tiến bộ cần luật sư mạnh. Nhưng muốn mạnh, luật sư phải tự quản tốt, tuân thủ pháp luật, giữ đạo đức nghề nghiệp và luôn đặt mình trong tổng thể vận hành của Nhà nước pháp quyền. Uy tín là thương hiệu, thương hiệu là sức mạnh, và sức mạnh đó chính là công lý.
Thông tin liên hệ:
– Văn phòng luật sư Đồng Đội (Đoàn luật sư TP. Hà Nôi): P2708, Tòa nhà VP3 Bán đảo Linh Đàm, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
– Điện thoại: 0936.026.559 – Email: tranxuantien1964@gmail.com
– Website: https://dongdoilaw.vn
– Facebook: https://www.facebook.com/dongdoilaw
– Youtube: https://www.youtube.com/c/VănphòngluậtsưĐồngĐội
– Tiktok: https://www.tiktok.com/@vpls_dongdoi
