Trong nhiều vụ án tai nạn giao thông, thực tế xét xử cho thấy không phải chỉ một người có lỗi hoàn toàn. Có những trường hợp người điều khiển ô tô có lỗi, nhưng người đi xe đạp, xe máy hoặc người đi bộ cũng có phần lỗi do sang đường không đúng quy định, thiếu quan sát hoặc vi phạm an toàn giao thông.
Khi đó, Toà án sẽ xem xét trách nhiệm bồi thường theo phần lỗi của từng người. Tuy nhiên, điều rất nhiều người chưa hiểu rõ là: khi Toà án tuyên “liên đới bồi thường”, thì việc thi hành án không phải là đi đòi từng người đúng phần ngay từ đầu. Theo quy định của pháp luật dân sự, trong trách nhiệm liên đới, người bị thiệt hại có quyền yêu cầu bất kỳ người nào trong số những người có trách nhiệm liên đới thực hiện toàn bộ nghĩa vụ bồi thường. Điều này có nghĩa là nếu một người có tài sản, có điều kiện thi hành án thì cơ quan thi hành án có thể yêu cầu người đó thực hiện nghĩa vụ trước để bảo đảm quyền lợi cho người bị hại.
Sau khi đã thực hiện nghĩa vụ thay cho những người còn lại, người đã bồi thường có quyền yêu cầu những người cùng có trách nhiệm hoàn trả lại phần nghĩa vụ thuộc trách nhiệm của họ theo mức độ lỗi mà Toà án đã xác định. Đây chính là bản chất của “liên đới bồi thường”: Bảo vệ quyền lợi của người bị thiệt hại trước; Không để việc đùn đẩy trách nhiệm làm kéo dài thi hành án; Người có điều kiện thi hành trước vẫn có quyền yêu cầu hoàn trả sau.
Trong thực tiễn xét xử hình sự, phần dân sự trong bản án cũng thường áp dụng nguyên tắc này. Ví dụ: Chủ xe ô tô có lỗi; Người đi xe đạp sang đường sai quy định cũng có lỗi; Toà án xác định trách nhiệm liên đới bồi thường. Khi thi hành án, nếu chủ xe ô tô có tài sản, thu nhập rõ ràng còn người đi xe đạp không có khả năng thi hành, thì cơ quan thi hành án vẫn có thể yêu cầu chủ xe thực hiện nghĩa vụ trước để bảo đảm thi hành bản án. Sau đó, chủ xe có quyền khởi kiện hoặc yêu cầu hoàn trả phần trách nhiệm thuộc về người còn lại.
Nhiều người nhầm tưởng rằng liên đới nghĩa là “mỗi người chỉ phải trả đúng phần của mình ngay từ đầu”. Hiểu như vậy là chưa đầy đủ. Liên đới là cơ chế nhằm bảo đảm việc bồi thường được thực hiện hiệu quả, nhanh chóng và bảo vệ người bị thiệt hại.
Trong hành nghề luật sư, nếu không hiểu đúng bản chất của trách nhiệm liên đới thì rất dễ tư vấn sai cho thân chủ, đặc biệt trong các vụ tai nạn giao thông có nhiều người cùng có lỗi hoặc nhiều chủ thể cùng phải chịu trách nhiệm bồi thường. Người luật sư không chỉ cần hiểu luật, mà còn phải hiểu cách Toà án áp dụng và cách cơ quan thi hành án tổ chức thực hiện trên thực tế.
Thông tin liên hệ:
– Văn phòng luật sư Đồng Đội (Đoàn luật sư TP. Hà Nôi): P2708, Tòa nhà VP3 Bán đảo Linh Đàm, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
– Điện thoại: 0936.026.559 – Email: tranxuantien1964@gmail.com
– Website: https://dongdoilaw.vn
– Facebook: https://www.facebook.com/dongdoilaw
– Youtube: https://www.youtube.com/c/VănphòngluậtsưĐồngĐội
– Tiktok: https://www.tiktok.com/@vpls_dongdoi
