Ly hôn không chỉ là một vụ án pháp lý, mà là sự đổ vỡ của một gia đình, liên quan đến tình cảm, con cái, tài sản và cả những mối quan hệ nội ngoại. Vì vậy, luật sư hôn nhân gia đình không thể chỉ dựa vào điều luật mà cần có kinh nghiệm nghề nghiệp, kinh nghiệm sống và sự từng trải.
Ly hôn ngày nay cũng ngày càng phức tạp. Có người ly hôn khi còn trẻ, có người sau hàng chục năm chung sống, có người tái hôn rồi lại ly hôn. Nếu trước đây nhiều vụ ly hôn chủ yếu xoay quanh chỗ ở và tài sản đơn giản, thì nay có những vụ liên quan đến nhà đất, doanh nghiệp, cổ phần, tiền bạc và những khối tài sản rất lớn. Vì thế, một vụ ly hôn có thể đồng thời là vấn đề về con người, tài sản, kinh tế và quan hệ gia đình. Khi nhận một vụ việc, luật sư phải nhìn thấu ba nhóm vấn đề.
Trước hết là quan hệ vợ chồng: nguyên nhân và mức độ mâu thuẫn, tình trạng ly thân, ngoại tình, bạo lực, bất đồng kinh tế hay những xung đột kéo dài. Luật sư cần nghe cả hai phía, không vội phán xét và phải hiểu vì sao mỗi người lại có lựa chọn của mình. Tiếp theo là con cái. Phải chú ý độ tuổi, điều kiện chăm sóc, môi trường sống, tâm lý của trẻ và các quy định về quyền nuôi con, cấp dưỡng, thăm nom. Điều đặc biệt quan trọng là con không phải tài sản để cha mẹ tranh giành. Cha mẹ có thể không còn là vợ chồng, nhưng vẫn phải cùng có trách nhiệm với con. Cuối cùng là tài sản. Phải xác định tài sản chung, tài sản riêng, tài sản có trước hôn nhân, được tặng cho, thừa kế; tài sản của bố mẹ, nhà xây trên đất của bố mẹ và những đóng góp thực tế của các bên. Đây là phần đòi hỏi kinh nghiệm vì giấy tờ và nguồn gốc tài sản nhiều khi không giống nhau.
Trong những vụ án này, thỏa thuận là một kỹ năng đặc biệt quan trọng. Luật sư giỏi không phải lúc nào cũng tìm cách giúp thân chủ thắng đối phương, mà phải tìm một phương án có thể thực hiện lâu dài. Chẳng hạn, tiền cấp dưỡng nuôi con cần phù hợp với nhu cầu thực tế của con và khả năng kinh tế của người có nghĩa vụ. Thỏa thuận cần rõ ràng, khả thi và được ghi nhận trong quyết định của Tòa án để khi không tự nguyện thực hiện thì có cơ sở yêu cầu thi hành.
Nhưng kinh nghiệm thực tế còn nằm ở chỗ phải tính đến cách thức thực hiện thỏa thuận. Nếu tháng nào người nuôi con cũng phải đi đòi tiền, hai bên lại chửi nhau, xô xát hoặc tiếp tục kiện tụng thì tranh chấp pháp lý đã trở thành một cuộc xung đột mới. Vì vậy, luật sư phải tính đến cách thực hiện, chứ không chỉ tính xem ai được bao nhiêu. Luật sư cũng phải nhìn đến chỗ ở và cuộc sống sau ly hôn. Có trường hợp cần xem xét quyền lưu cư và điều kiện ổn định cuộc sống của người trực tiếp nuôi con. Một phương án chia tài sản đúng pháp luật nhưng khiến con cái mất môi trường sống ổn định chưa chắc đã là phương án tốt nhất.
Đồng thời, phải nhìn cả gia đình hai bên. Ông bà nội ngoại, anh chị em và những người từng hỗ trợ về kinh tế hoặc chăm sóc con có thể tác động rất lớn đến tâm lý và quyết định của vợ chồng. Luật sư có kinh nghiệm phải hiểu những mối quan hệ đó để tìm người có thể giúp hạ nhiệt mâu thuẫn và tạo điều kiện cho sự thỏa thuận. Trong lĩnh vực này, kinh nghiệm sống có giá trị đặc biệt. Không phải cứ lớn tuổi là giỏi, cũng không phải luật sư phải từng ly hôn mới làm tốt án ly hôn. Nhưng người đã gặp nhiều hoàn cảnh gia đình, chứng kiến nhiều cuộc hôn nhân bắt đầu và kết thúc sẽ dễ nhận ra những vấn đề mà giáo trình không thể dạy hết.
Luật sư phải hiểu sự tổn thương, lòng tự trọng, mặc cảm, giận dữ và những mong muốn rất con người của thân chủ. Bản lĩnh của luật sư còn là biết khi nào cứng, khi nào mềm. Có vụ việc phải đấu tranh quyết liệt để bảo vệ quyền lợi chính đáng. Nhưng cũng có vụ việc càng đấu càng làm gia đình tan nát. Có khi một bên chịu thiệt một chút về tài sản, một bên chấp nhận mức đóng góp phù hợp hơn, để đổi lại việc hai người vẫn có thể nhìn mặt nhau và cùng chăm sóc con. Một luật sư chuyên sâu về hôn nhân gia đình cần có kiến thức pháp luật, kinh nghiệm nghề nghiệp, kỹ năng thương lượng, kinh nghiệm sống, sự từng trải và bản lĩnh. Nhưng trên hết là tư duy nhân văn.
Bởi luật sư đang tham gia vào một giai đoạn rất nhạy cảm của cuộc đời một con người. Thân chủ có thể đến trong lúc đau đớn, giận dữ và mất phương hướng nhất. Người luật sư không chỉ nên hỏi: “Pháp luật cho anh/chị được bao nhiêu?” mà còn phải hỏi: “Sau khi có được điều đó, cuộc sống của anh/chị và những đứa con sẽ như thế nào?” Đó là khác biệt giữa một người biết luật và một luật sư có kinh nghiệm trong lĩnh vực hôn nhân gia đình.
Ly hôn là kết thúc quan hệ vợ chồng, nhưng nếu có con chung thì trách nhiệm vẫn còn rất dài. Vì vậy, điều đáng quý nhất không phải là làm cho một bên thắng và một bên thua, mà là giúp những người trong cuộc ly hôn đúng pháp luật, giảm tổn thương, giữ được phẩm giá và bảo vệ tốt nhất quyền lợi của con cái.
Thông tin liên hệ:
– Văn phòng luật sư Đồng Đội (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội): P2708, Tòa nhà VP3 Bán đảo Linh Đàm, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
– Điện thoại: 0936 026 559
– Email: tranxuantien1964@gmail.com
– Website: https://dongdoilaw.vn
– Facebook: https://www.facebook.com/dongdoilaw
– Youtube: https://www.youtube.com/c/VănphòngluậtsưĐồngĐội
– Tiktok: https://www.tiktok.com/@vpls_dongdoi
