Muốn bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng, trước hết luật sư phải biết bảo vệ chính mình – bảo vệ danh dự, uy tín, đạo đức nghề nghiệp và những giá trị mà mình theo đuổi. Nói đến nghề luật sư, chúng ta thường nghĩ đến sứ mệnh bảo vệ công lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng. Nhưng có một khía cạnh ít được nhắc đến: luật sư cũng cần biết bảo vệ chính mình.
Trước hết, bảo vệ mình không có nghĩa là đối đầu với khách hàng, càng không phải tìm cách né tránh trách nhiệm. Đó là quá trình tự hoàn thiện năng lực chuyên môn, giữ gìn đạo đức nghề nghiệp, làm việc đúng pháp luật và có bản lĩnh trước những tình huống phức tạp phát sinh trong quá trình hành nghề.
Thứ nhất, muốn bảo vệ mình, luật sư phải nâng cao hiểu biết và năng lực chuyên môn. Luật sư phải thường xuyên cập nhật pháp luật, tích lũy kinh nghiệm, rèn luyện kỹ năng và làm chủ công việc mình đảm nhận. Không thể vì chiều lòng khách hàng mà đưa ra lời tư vấn trái pháp luật, tìm cách hợp thức hóa những hành vi sai trái hoặc tiếp tay cho những việc làm vi phạm pháp luật. Một lời tư vấn thiếu trách nhiệm có thể không chỉ gây thiệt hại cho khách hàng mà còn đặt chính luật sư trước những rủi ro pháp lý nghiêm trọng. Nếu biết rõ hành vi sai trái mà vẫn cố ý giúp sức, luật sư có thể phải chịu trách nhiệm theo quy định pháp luật. Bên cạnh năng lực chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp chính là giới hạn mà luật sư không được phép vượt qua.
Thứ hai, luật sư cần bình tĩnh và có phương pháp khi phát sinh bất đồng với khách hàng. Tại Văn phòng Luật sư Đồng Đội, chúng tôi luôn tâm niệm: “Khách hàng là người thân”. Nhưng trong thực tế, ngay cả những người thân cũng có lúc bất đồng quan điểm, chưa hiểu nhau hoặc không hài lòng về cách giải quyết công việc. Trong quan hệ luật sư – khách hàng, những mâu thuẫn như vậy có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân: kỳ vọng không phù hợp, cách hiểu khác nhau về kết quả vụ việc, quá trình trao đổi chưa đầy đủ hoặc những hạn chế thực sự trong chất lượng dịch vụ.
Khi đó, luật sư không nên vội vàng phản ứng, tranh cãi hay xem khách hàng là đối thủ. Điều cần làm trước tiên là lắng nghe, bình tĩnh nhìn nhận lại sự việc, kiểm tra quá trình thực hiện công việc của mình và trao đổi rõ ràng để hai bên hiểu đúng bản chất vấn đề. Nếu có thiếu sót, luật sư phải thẳng thắn nhìn nhận và có trách nhiệm khắc phục. Nếu khách hàng chưa hiểu đầy đủ, luật sư cần giải thích trên cơ sở hồ sơ, thỏa thuận dịch vụ và quy định pháp luật. Thái độ cầu thị không đồng nghĩa với việc chấp nhận mọi yêu cầu; thiện chí không có nghĩa là từ bỏ nguyên tắc.
Thứ ba, luật sư phải có bản lĩnh bảo vệ danh dự, uy tín và giá trị lao động của mình. Trong thực tế, có thể phát sinh trường hợp khách hàng phủ nhận công sức của luật sư, không thống nhất về thù lao, đưa ra những nhận xét thiếu căn cứ hoặc công khai thông tin một chiều trên mạng xã hội, làm ảnh hưởng đến danh dự và uy tín của người hành nghề. Đứng trước những tình huống ấy, luật sư cần thận trọng, không nóng giận, không đôi co và không sử dụng những lời lẽ thiếu chuẩn mực để đáp trả. Trước hết, cần rà soát hồ sơ, hợp đồng dịch vụ pháp lý, các thỏa thuận, tài liệu và quá trình thực hiện công việc để xác định rõ trách nhiệm của mỗi bên. Nếu hai bên còn có thể trao đổi, thương lượng thì nên ưu tiên giải quyết bằng đối thoại. Nếu quyền và lợi ích hợp pháp của luật sư bị xâm phạm, luật sư có quyền sử dụng những biện pháp phù hợp theo quy định pháp luật, bao gồm việc đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết khi có căn cứ. Không ai mong muốn luật sư và khách hàng phải đưa nhau đến cơ quan giải quyết tranh chấp. Bản thân tôi cũng luôn mong muốn những bất đồng được tháo gỡ trên tinh thần thiện chí, tôn trọng và thấu hiểu. Tuy nhiên, thiện chí phải đến từ cả hai phía; sự nhường nhịn cũng cần có giới hạn. Nếu vì muốn yên chuyện mà luật sư luôn chấp nhận những yêu cầu không có căn cứ, kể cả khi danh dự, quyền lợi hợp pháp và công sức lao động bị phủ nhận, thì sự nhường nhịn ấy chưa chắc đã giúp giải quyết vấn đề một cách đúng đắn. Điều quan trọng là phải biết phân biệt giữa một sai sót cần nhận trách nhiệm, một bất đồng cần thương lượng và một hành vi xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp cần được bảo vệ.
Thứ tư, bảo vệ mình phải bằng pháp luật, bằng chứng cứ và cách hành xử có trách nhiệm. Luật sư hiểu rõ hơn ai hết rằng, khi có khiếu nại, tố cáo hoặc tranh chấp, điều quyết định không phải là ai nói to hơn, ai bức xúc hơn, mà là sự việc thực tế diễn ra như thế nào, chứng cứ ra sao và pháp luật quy định thế nào. Bởi vậy, luật sư cần lưu giữ đầy đủ hồ sơ, tài liệu, thỏa thuận và những chứng cứ cần thiết trong quá trình cung cấp dịch vụ pháp lý; thực hiện công việc minh bạch, đúng phạm vi trách nhiệm; đồng thời ứng xử đúng mực khi có tranh chấp. Khi cho rằng quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng chưa phù hợp, luật sư có thể hướng dẫn khách hàng thực hiện quyền kháng cáo, khiếu nại hoặc tố cáo nếu có căn cứ, đúng thẩm quyền, trình tự và thủ tục pháp luật. Không nên để sự bức xúc nhất thời dẫn đến những hành động thiếu kiểm soát, những cáo buộc chưa được kiểm chứng hoặc việc đưa thông tin lên mạng xã hội gây hậu quả không đáng có. Bảo vệ mình không phải là tìm cách thắng thua với khách hàng. Đó là bảo vệ sự thật, bảo vệ nguyên tắc hành nghề và bảo vệ những giá trị chính đáng bằng phương thức hợp pháp. Nghề luật sư là nghề đòi hỏi kiến thức, kinh nghiệm, bản lĩnh và đạo đức. Luật sư phải biết bảo vệ khách hàng, nhưng cũng phải tự chịu trách nhiệm về lời nói, hành vi và công việc của chính mình.
Tôi cho rằng, muốn bảo vệ người khác một cách có trách nhiệm, trước hết luật sư phải xây dựng cho mình một nền tảng vững chắc về chuyên môn, đạo đức và bản lĩnh pháp lý. Đây không phải là lời kêu gọi luật sư đối đầu với khách hàng, mà là lời nhắc nhở về một khía cạnh trong quá trình hành nghề: hãy luôn tôn trọng khách hàng, sẵn sàng lắng nghe và nhận trách nhiệm khi có sai sót; nhưng đồng thời cũng phải biết bảo vệ danh dự, uy tín, quyền lợi hợp pháp và giá trị lao động chân chính của mình. Bởi suy cho cùng, một luật sư chỉ có thể hành nghề bền vững khi biết giữ gìn cả hai điều: trách nhiệm với khách hàng và sự nghiêm túc với chính mình.
Thông tin liên hệ:
– Văn phòng luật sư Đồng Đội (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội): P2708, Tòa nhà VP3 Bán đảo Linh Đàm, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
– Điện thoại: 0936 026 559
– Email: tranxuantien1964@gmail.com
– Website: https://dongdoilaw.vn
– Facebook: https://www.facebook.com/dongdoilaw
– Youtube: https://www.youtube.com/c/VănphòngluậtsưĐồngĐội
– Tiktok: https://www.tiktok.co
