Theo quan điểm và trải nghiệm hành nghề của Luật sư Trần Xuân Tiền, tham gia một vụ án hình sự có rất nhiều khó khăn. Người ta thường nghĩ cái khó nằm ở hồ sơ phức tạp, chứng cứ, tình tiết vụ án, việc đánh giá tội danh hay xây dựng phương án bào chữa. Nhưng thực tế, đôi khi khó khăn lại xuất hiện ngay từ những bước tưởng chừng đơn giản nhất.
Tôi muốn chia sẻ một góc nhìn khác: Cái khó đôi khi không phải là làm thế nào để bào chữa tốt khi đã được tham gia vụ án, mà là làm thế nào để luật sư có thể chính thức bước vào vụ án ngay từ đầu.
Đó chính là câu chuyện vui mà tôi gọi là “không qua được vòng gửi xe”. Khi gia đình có người bị bắt, bị tạm giam, họ thường rất sốt ruột, mong muốn luật sư sớm được gặp, tư vấn và tham gia bảo vệ quyền lợi cho người thân. Luật sư cũng mong muốn nhanh chóng hoàn tất thủ tục đăng ký bào chữa theo quy định pháp luật.
Tuy nhiên, từ việc chuẩn bị hồ sơ, gửi văn bản đề nghị, xác định đúng đầu mối tiếp nhận đến việc hoàn tất thủ tục đăng ký bào chữa, trên thực tế có thể phát sinh nhiều vướng mắc. Có khi phải bổ sung giấy tờ, liên hệ nhiều bộ phận để xác định đúng thẩm quyền giải quyết.
Đối với người mới bị bắt, bị tạm giam, thời gian có ý nghĩa rất quan trọng. Sự chậm trễ trong việc hoàn tất thủ tục có thể khiến gia đình lo lắng, thân chủ sốt ruột và luật sư chịu áp lực không nhỏ.
Có trường hợp luật sư đã ký hợp đồng dịch vụ pháp lý, gia đình đã tin tưởng giao việc, nhưng vì nguyên nhân khách quan, việc đăng ký bào chữa không thể hoàn tất hoặc người bị buộc tội từ chối luật sư. Khi đó, luật sư có thể phải thương lượng chấm dứt hợp đồng, hoàn trả thù lao theo thỏa thuận và quy định liên quan.
Một công việc tưởng như đã có hy vọng lại có thể kết thúc ngay từ bước khởi đầu. Vì vậy, tôi cho rằng, khi tham gia án hình sự, ngoài kiến thức chuyên môn và bản lĩnh tranh tụng, luật sư còn cần kỹ năng ứng xử và phối hợp trong quan hệ công tác với các cơ quan tiến hành tố tụng.
Luật sư phải biết tôn trọng, khiêm tốn, đúng mực nhưng không có nghĩa là né tránh quan điểm hay từ bỏ trách nhiệm bảo vệ thân chủ. Tranh luận phải có căn cứ, có lý lẽ, có chứng cứ; kiến nghị phải rõ ràng, đúng pháp luật và đúng thẩm quyền.
Có những vấn đề không thể chỉ trình bày bằng lời nói tại phiên tòa. Tôi thường lựa chọn thể hiện quan điểm bằng văn bản: kiến nghị, đề nghị, bản luận cứ và tài liệu phân tích gửi đến cơ quan, người có thẩm quyền theo đúng trình tự. Cách làm này giúp bảo lưu quan điểm của luật sư, đồng thời tạo điều kiện để những người có trách nhiệm nghiên cứu, xem xét đầy đủ hơn.
Tôi quan niệm rằng, luật sư cần thể hiện thiện chí, năng lực chuyên môn và thái độ làm việc nghiêm túc. Sự hài lòng ở đây không phải là thỏa hiệp hay đánh đổi nguyên tắc nghề nghiệp, mà là sự ghi nhận về chuyên môn, thái độ và cách thức hành nghề.
Đối với khách hàng, sự hài lòng là yêu cầu hàng đầu. Đối với cơ quan tiến hành tố tụng, sự tôn trọng, phối hợp đúng mực và những đóng góp có chất lượng của luật sư cũng rất quan trọng.
Tôi muốn nhắn gửi các luật sư trẻ: Đừng chỉ chuẩn bị kiến thức để tranh luận tại phiên tòa mà hãy rèn luyện kỹ năng từ khi tiếp nhận vụ việc, làm thủ tục đăng ký bào chữa, tiếp cận hồ sơ cho đến khi kết thúc vụ án.
Bởi có khi, khó khăn lớn nhất không nằm ở những vấn đề cao siêu trong hồ sơ hình sự, mà nằm ngay ở những công việc rất nhỏ, rất đời thường. Không qua được “vòng gửi xe” thì chưa thể bước vào cuộc chơi. Và nếu không bước được vào vụ án, dù giỏi chuyên môn đến đâu, luật sư cũng chưa có cơ hội thể hiện năng lực của mình.
Đó là một góc nhìn từ trải nghiệm hành nghề của tôi – Luật sư Trần Xuân Tiền.
Thông tin liên hệ:
– Văn phòng luật sư Đồng Đội (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội): P2708, Tòa nhà VP3 Bán đảo Linh Đàm, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
– Điện thoại: 0936 026 559
– Email: tranxuantien1964@gmail.com
– Website: https://dongdoilaw.vn
– Facebook: https://www.facebook.com/dongdoilaw
– Youtube: https://www.youtube.com/c/VănphòngluậtsưĐồngĐội
– Tiktok: https://www.tiktok.co
