“Phải đúng, nhẹ nhàng nhưng không nhạt”
Trong quá trình hành nghề luật sư, tôi đã tiếp xúc với không ít người dân khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh về những sự việc mà họ cho rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị xâm phạm.
Có người rất bức xúc, có người mang theo hàng tập tài liệu, hồ sơ, có người kể hàng giờ về những điều mình cho là bất công. Nhưng khi được hỏi đã gửi đơn đến cơ quan nào, nội dung yêu cầu giải quyết cụ thể là gì, căn cứ nào chứng minh cho phản ánh của mình thì không ít người lại lúng túng.
Đây cũng là một thực tế: Không phải cứ viết đơn dài, lời lẽ gay gắt, gửi đến nhiều nơi thì sự việc sẽ được giải quyết nhanh hơn.
Theo kinh nghiệm của tôi, khiếu tố muốn có hiệu quả trước hết phải đúng.
1. Đúng người, đúng cơ quan có thẩm quyền
Trước khi viết đơn, cần xác định rõ sự việc thuộc lĩnh vực nào, trách nhiệm giải quyết của cơ quan nào, người nào có thẩm quyền tiếp nhận và xử lý. Gửi đơn không đúng nơi có thẩm quyền có thể làm mất thời gian, kéo dài quá trình giải quyết và đôi khi khiến người khiếu tố bỏ lỡ cơ hội bảo vệ quyền lợi của mình.
2. Trình bày sự việc ngắn gọn, rõ ràng, có trình tự
Đơn khiếu tố không phải là nơi để kể hết mọi chuyện trong cuộc đời hay thể hiện tất cả sự bức xúc. Hãy tập trung vào những vấn đề chính: sự việc xảy ra khi nào, ở đâu; ai là người có liên quan; hành vi hoặc quyết định nào bị phản ánh; quyền và lợi ích hợp pháp nào bị ảnh hưởng; tài liệu, chứng cứ nào chứng minh. Càng rõ ràng, mạch lạc thì người tiếp nhận càng dễ hiểu và xem xét.
3. Có căn cứ, có tài liệu, không suy diễn
Một lá đơn có sức nặng không nằm ở những lời lẽ đao to búa lớn mà nằm ở sự việc có thật, thông tin chính xác và tài liệu chứng minh. Không nên biến nghi ngờ thành khẳng định, không quy kết trách nhiệm khi chưa có căn cứ, không đưa những thông tin không kiểm chứng vào đơn. Đặc biệt, đối với đơn tố cáo, cần phân biệt rõ giữa sự việc mình trực tiếp biết, tài liệu mình có và nhận định chủ quan của bản thân.
4. Nhẹ nhàng trong lời lẽ nhưng không được nhạt về nội dung
Đây là điều tôi đặc biệt muốn nhấn mạnh. Viết đơn không cần phải dùng những từ ngữ nặng nề, xúc phạm hay đe dọa. Cũng không nên vì quá bức xúc mà đưa những lời lẽ thiếu chuẩn mực vào văn bản gửi cơ quan nhà nước.
Nhưng nhẹ nhàng không có nghĩa là né tránh vấn đề. Lịch sự không có nghĩa là thiếu chính kiến. Tôn trọng cơ quan giải quyết không có nghĩa là từ bỏ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Phải chỉ rõ vấn đề, phân tích căn cứ, nêu yêu cầu cụ thể và đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết theo quy định pháp luật.
5. Yêu cầu phải cụ thể, có thể giải quyết
Một lá đơn tốt cần xác định rõ mình đề nghị điều gì: xem xét lại quyết định, kiểm tra hành vi, giải quyết khiếu nại, xác minh nội dung tố cáo hay thực hiện một trách nhiệm pháp lý cụ thể. Không nên chỉ viết chung chung rằng đề nghị xử lý nghiêm, đề nghị làm rõ hoặc đề nghị trả lại công bằng mà không xác định nội dung cần giải quyết.
6. Kiên trì nhưng phải đúng phương pháp
Khi gửi đơn, cần lưu giữ bản sao, tài liệu gửi kèm, giấy tiếp nhận hoặc chứng từ gửi đơn. Theo dõi thời hạn giải quyết và thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, kiến nghị tiếp theo khi có căn cứ và đúng trình tự pháp luật. Không nên gửi đơn tràn lan, lặp đi lặp lại cùng một nội dung mà không bổ sung tình tiết, chứng cứ hoặc căn cứ mới.
Tôi luôn cho rằng, viết đơn khiếu tố cũng là một kỹ năng. Người viết phải có hiểu biết pháp luật, biết lựa chọn thông tin, biết sử dụng ngôn từ và quan trọng nhất là biết mình đang yêu cầu điều gì.
Một lá đơn hay không phải là lá đơn có nhiều lời lẽ gay gắt, mà là lá đơn khiến người đọc hiểu đúng bản chất sự việc, thấy rõ căn cứ và không thể bỏ qua yêu cầu cần xem xét.
ĐÚNG VỀ PHÁP LÝ – CHUẨN MỰC VỀ NGÔN TỪ – KIÊN QUYẾT VỀ YÊU CẦU.
Đó là kinh nghiệm của tôi trong quá trình hành nghề luật sư.
Thông tin liên hệ:
– Văn phòng luật sư Đồng Đội (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội): P2708, Tòa nhà VP3 Bán đảo Linh Đàm, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
– Điện thoại: 0936 026 559
– Email: tranxuantien1964@gmail.com
– Website: https://dongdoilaw.vn
– Facebook: https://www.facebook.com/dongdoilaw
– Youtube: https://www.youtube.com/c/VănphòngluậtsưĐồngĐội
– Tiktok: https://www.tiktok.co

