CHỈ ĐẠO MỘT ĐƯỜNG, LÀM MỘT NẺO – NGƯỜI DÂN BIẾT KÊU AI?

Trong quá trình hành nghề luật sư, có những vụ việc không ồn ào, không gây chú ý trên truyền thông, nhưng lại khiến người làm nghề day dứt rất lâu. Đó là những vụ việc mà quyền lợi hợp pháp của người dân bị bỏ quên, không phải vì thiếu căn cứ pháp luật, mà vì sự thờ ơ, né tránh trách nhiệm của chính quyền cơ sở. Câu chuyện của bà T ở xã N là một trường hợp như vậy.

Bà T vay vốn ngân hàng với số tiền không lớn. Việc chậm trả chỉ diễn ra trong một thời gian ngắn, xuất phát từ khó khăn thực tế của cuộc sống. Thay vì xem xét giãn nợ, cơ cấu lại khoản vay theo đúng tinh thần hỗ trợ người dân gặp biến cố, ngân hàng đã lựa chọn con đường khởi kiện ra Tòa án.

Từ đây, một chuỗi hệ quả đáng tiếc bắt đầu. Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án chưa làm rõ đầy đủ thực trạng tài sản thế chấp cũng như hoàn cảnh cụ thể của việc vay vốn. Bản án được ban hành khi nhiều yếu tố quan trọng liên quan đến quyền sử dụng đất, giá trị thực tế của tài sản và điều kiện sinh sống của người vay chưa được xem xét thấu đáo. Những thiếu sót này đã để lại hậu quả nghiêm trọng ở giai đoạn thi hành án.

Đến khi tổ chức thi hành án, các sai phạm càng bộc lộ rõ hơn. Việc cưỡng chế, kê biên và bán đấu giá tài sản không tuân thủ đầy đủ trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật. Hồ sơ địa chính thể hiện diện tích đất không thay đổi, nhưng trên thực tế bà T đã hiến một phần đất cho làng, cho xã để làm đường giao thông nông thôn – một việc làm vì cộng đồng. Sự thay đổi này lẽ ra phải được cập nhật biến động đất đai, phải được xác minh, làm rõ trước khi tiến hành kê biên. Nhưng đáng tiếc, tất cả đã bị bỏ qua.

Không chỉ vậy, cơ quan thi hành án còn không xác định rõ đâu là phần đất ở hợp pháp của bà T – bao gồm cả phần đã có Giấy chứng nhận và phần chưa được cấp sổ đỏ nhưng đủ điều kiện được công nhận theo Luật Đất đai hiện hành. Theo đúng quy định pháp luật và theo giá trị thực tế của tài sản, số tiền thu được từ xử lý tài sản thế chấp hoàn toàn đủ khả năng để thanh toán nghĩa vụ nợ cho ngân hàng. Điều đáng nói hơn cả là phần đất không thuộc diện kê biên – phần bảo đảm chỗ ở tối thiểu cho người phải thi hành án – lẽ ra phải được trả lại để bà T còn nơi sinh sống. Nhưng điều đó đã không xảy ra.

Thậm chí, chính quyền xã có thời điểm mời bà T về để giao đất. Nhưng khi không tổ chức giao được thì cũng không lập biên bản, không có văn bản kết luận rõ ràng. Sau đó, vụ việc bị để treo. Khi bà T làm đơn kiến nghị, khiếu nại thì đơn không được thụ lý, bị trả lại một cách máy móc, không cần biết nội dung phản ánh đúng sai ra sao.

Sự chỉ đạo thì một đằng, việc thực hiện lại một nẻo. Hệ quả là quyền lợi hợp pháp của người dân bị bỏ quên. Sự vô cảm và tắc trách trong quá trình tổ chức thi hành án đã đẩy một người phụ nữ vào cảnh tan cửa nát nhà: chồng một nơi, vợ một nơi, con cái ly tán. Giữa mùa đông Hà Nội lạnh giá, bà T trở thành một người lạc lõng nơi đô thị, không chốn dung thân. Đây không chỉ là một vụ việc pháp lý. Đây là một bi kịch nhân sinh.

Với trách nhiệm xã hội của người luật sư, tôi buộc phải lên tiếng. Không phải để đối đầu, mà để kêu gọi sự vào cuộc khẩn trương, có trách nhiệm và nhân văn của các cơ quan chức năng – từ chính quyền xã N đến các cơ quan có thẩm quyền của tỉnh TH– nhằm rà soát lại toàn bộ vụ việc, khắc phục sai phạm, trả lại công bằng và chỗ ở hợp pháp cho bà T. Pháp luật sinh ra để bảo vệ con người. Nếu pháp luật được áp dụng mà khiến con người rơi vào bước đường cùng, thì ở đâu đó, chúng ta đã đi chệch khỏi mục tiêu cao nhất của công lý. Nói thì nghe có vẻ lý thuyết, nhưng làm nghề luật cho tử tế mới thấy điều này rất thật: muốn làm tốt, luật sư phải biết thương khách hàng của mình như thương chính người thân. Khi còn giữ được sự thấu cảm với thân chủ, thì pháp luật mới không trở nên lạnh lùng, và công lý mới không rời xa con người.

Thông tin liên hệ:

– Văn phòng luật sư Đồng Đội (Đoàn luật sư TP. Hà Nôi): P2708, Tòa nhà VP3 Bán đảo Linh Đàm, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội

– Điện thoại: 0936.026.559 – Email: tranxuantien1964@gmail.com

– Website: https://dongdoilaw.vn

– Facebook: https://www.facebook.com/dongdoilaw

– Youtube: https://www.youtube.com/c/VănphòngluậtsưĐồngĐội

– Tiktok: https://www.tiktok.com/@vpls_dongdoi