Có quyền khởi kiện không có nghĩa là nhất thiết phải khởi kiện. Cũng không phải cứ khởi kiện là chắc chắn thắng.
Một luật sư có trách nhiệm phải phân tích cho khách hàng cả cái được và cái mất, khả năng thành công, thời gian, chi phí, chứng cứ, quan hệ giữa các bên và những hệ quả có thể xảy ra sau khi vụ việc được đưa ra Tòa.
Có những tranh chấp, nếu các bên chịu ngồi lại với nhau thì có thể giải quyết được trong hòa bình. Nhất là những tranh chấp giữa anh em, người thân, đôi khi cái cần giữ không chỉ là một phần tài sản, mà còn là nếp nhà và tình nghĩa.
Tôi cho rằng, trong tư vấn pháp luật, không nên có tư duy “đã kiện thì phải thắng bằng mọi giá”.
Tố tụng là một cuộc chiến pháp lý cam go. Sơ thẩm thắng, phúc thẩm thua là chuyện có thể xảy ra. Sơ thẩm thua, phúc thẩm thắng cũng là chuyện bình thường. Thậm chí có trường hợp qua nhiều cấp xét xử mới tìm ra được hướng giải quyết phù hợp.
Vì vậy, người luật sư phải luôn cầu thị, biết mình, biết người; biết tiến, biết lùi; không cứng nhắc và không chủ quan.
Khởi kiện hay không khởi kiện đều cần cân nhắc.
Kiện, rút đơn, hòa giải hay thỏa thuận cũng đều cần có một chiến lược.
Ngay cả trong thi hành án, khi tài sản có vấn đề về quyền sở hữu, quyền sử dụng, pháp luật cũng đặt ra cơ chế để các bên thỏa thuận hoặc yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xác định quyền đối với tài sản.
Trong văn bản Thi hành án dân sự Thành phố Hà Nội mà tôi đang xem, các bên được thông báo có quyền thỏa thuận phân chia tài sản chung hoặc khởi kiện, yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xác định quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản.
Đặc biệt, văn bản cũng nêu rõ: trong thời hạn 30 ngày, nếu không thỏa thuận phân chia tài sản, không khởi kiện hoặc yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xác định quyền sở hữu, quyền sử dụng thì Chấp hành viên sẽ giải quyết theo quy định của pháp luật.
Điều này cho thấy một vấn đề rất thực tế: đương sự không thể chỉ vì không muốn kiện mà để việc thi hành án kéo dài vô hạn.
Ở góc độ luật sư, khi tư vấn một trường hợp như vậy, tôi sẽ không chỉ nói với khách hàng rằng: “Anh có quyền khởi kiện.” Mà phải nói rõ hơn:
Anh có quyền khởi kiện, nhưng có nhất thiết phải khởi kiện không?
Nếu không kiện thì hậu quả thế nào?
Nếu kiện thì chứng cứ có đủ không?
Nếu thỏa thuận được thì có tốt hơn không?
Nếu không thỏa thuận được thì bước đi tiếp theo là gì?
Đó mới là tư vấn pháp lý có chiều sâu.
Bởi đôi khi, thắng một vụ kiện chưa chắc đã là thắng trong cuộc sống.
Có thể thắng về tài sản nhưng mất tình thân. Có thể thắng về lý nhưng mất nhiều năm tháng, tiền bạc và sự bình yên.
Ngược lại, nếu quyền lợi chính đáng bị xâm phạm thì cũng không thể vì ngại va chạm mà bỏ quyền của mình.
Người luật sư phải biết lúc nào cần đấu tranh và lúc nào nên dừng. Một điều nhịn, chín điều lành không có nghĩa là từ bỏ quyền lợi; đó là biết cân nhắc để lựa chọn cách giải quyết có lợi nhất và ít tổn thất nhất.
Và tôi vẫn giữ một quan điểm: Đừng dồn ai đến chân tường. Nếu người ta đã nhận ra sai, đã xuống thang, đã muốn thỏa thuận thì hãy cho họ một lối đi. Khi còn một lối đi, người ta còn có thể lựa chọn sự hợp tác. Khi bị dồn đến cùng, mọi việc có thể trở nên khó kiểm soát hơn.
Nghề luật sư vì thế không chỉ cần trí, dũng và bản lĩnh, mà còn cần sự nhân văn. Tư vấn giỏi không phải là xúi khách hàng kiện. Tư vấn giỏi là giúp khách hàng biết khi nào nên kiện, khi nào nên hòa giải, khi nào nên thỏa thuận và khi nào cần dừng lại.
Bởi suy cho cùng, mục đích của pháp luật không phải để tạo ra thêm những cuộc chiến, mà là để giải quyết tranh chấp, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, hướng con người đến một cách ứng xử công bằng và văn minh hơn.
Khởi kiện hay không khởi kiện – đó không chỉ là câu hỏi về quyền. Đó là câu hỏi về trí tuệ, bản lĩnh và trách nhiệm của người luật sư. Và đôi khi, biết dừng đúng lúc mới là thắng lợi lớn nhất.
Thông tin liên hệ:
– Văn phòng luật sư Đồng Đội (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội): P2708, Tòa nhà VP3 Bán đảo Linh Đàm, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
– Điện thoại: 0936 026 559
– Email: tranxuantien1964@gmail.com
– Website: https://dongdoilaw.vn
– Facebook: https://www.facebook.com/dongdoilaw
– Youtube: https://www.youtube.com/c/VănphòngluậtsưĐồngĐội
– Tiktok: https://www.tiktok.com/@vpls_dongdoi
