Trong một vụ án hình sự, việc Hội đồng xét xử phúc thẩm tuyên hủy bản án sơ thẩm để điều tra lại là một quyết định rất đáng chú ý. Đây không phải là “xử lại cho xong”, càng không có nghĩa cấp phúc thẩm đã kết luận bị cáo có tội hay vô tội.
Theo quy định tố tụng, việc hủy án để điều tra lại được đặt ra khi có những vấn đề nghiêm trọng mà cấp phúc thẩm không thể khắc phục ngay, như điều tra chưa đầy đủ, có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng hoặc có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm, người phạm tội. Hậu quả của việc hủy án là rất lớn. Những nội dung chưa được làm rõ phải được xem xét lại; việc điều tra có thể phải thực hiện lại một cách toàn diện, thậm chí mở rộng những vấn đề trước đó chưa được phát hiện hoặc đánh giá đầy đủ.
Tuy nhiên, cũng cần hiểu đúng: hủy án để điều tra lại không đồng nghĩa với việc cấp sơ thẩm đã sai hoàn toàn hay những người tiến hành tố tụng trước đó đều sai. Đây là quyết định tố tụng nhằm khắc phục những thiếu sót, vi phạm mà cấp phúc thẩm xác định và không thể giải quyết ngay tại phiên tòa phúc thẩm.
Với những vụ án phức tạp, có dấu hiệu oan sai hoặc bỏ lọt tội phạm, lại được dư luận đặc biệt quan tâm, càng phải thận trọng. Chúng ta không trực tiếp nghiên cứu toàn bộ hồ sơ thì không nên chỉ nghe một phía rồi vội vàng phán xét.
Luật sư có quyền tranh tụng, bảo vệ thân chủ và đưa ra kiến nghị. Viện kiểm sát có quyền công tố và nêu quan điểm giải quyết vụ án. Nhưng quyết định cuối cùng thuộc về Hội đồng xét xử. Dư luận có quyền quan tâm, đặt câu hỏi, tranh luận, nhưng không thể thay thế hoạt động tố tụng và phán quyết của Tòa án.
Tôi đã có hơn 15 năm làm công tác thi hành án và hơn 15 năm hành nghề luật sư. Càng làm nghề lâu càng thấy những vụ việc khó không thể giải quyết bằng cảm tính hay sự ồn ào. Hồ sơ phải được đọc kỹ, chứng cứ phải được kiểm tra, pháp luật phải được đối chiếu và mọi kết luận đều phải có căn cứ.
Đặc biệt với những vụ án có nhiều luồng ý kiến trên mạng xã hội, tôi càng muốn nhắc lại: Chưa nghiên cứu đầy đủ hồ sơ thì đừng vội phán xét. Chưa có kết luận cuối cùng thì đừng vội khẳng định ai đúng, ai sai.
Hủy án là một quyết định nghiêm trọng. Điều tra lại là một quá trình nghiêm túc. Mục tiêu cuối cùng là không để oan người vô tội, không để lọt tội phạm và bảo đảm vụ án được giải quyết khách quan, toàn diện, đúng pháp luật.
Làm luật sư, tôi luôn nghĩ: trái tim nóng nhưng cái đầu lạnh. Nói đúng lúc, đúng chỗ, dựa vào chứng cứ và tôn trọng phán quyết của cơ quan có thẩm quyền. Đó cũng là cách giữ sự tỉnh táo cho mình và sự công bằng cho người khác.
Thông tin liên hệ:
– Văn phòng luật sư Đồng Đội (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội): P2708, Tòa nhà VP3 Bán đảo Linh Đàm, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
– Điện thoại: 0936 026 559
– Email: tranxuantien1964@gmail.com
– Website: https://dongdoilaw.vn
– Facebook: https://www.facebook.com/dongdoilaw
– Youtube: https://www.youtube.com/c/VănphòngluậtsưĐồngĐội
– Tiktok: https://www.tiktok.com/@vpls_dongdoi
