Tôi có duyên với nghề thu hồi nợ và đã xử lý nhiều vụ việc thành công. Nhưng có những vụ việc dù đã qua nhiều năm, tôi vẫn nhớ mãi. Đặc biệt, có một vụ xảy ra ngay trong gia đình, họ hàng — nơi việc thu hồi nợ không chỉ liên quan đến tiền bạc mà còn liên quan đến tình thân, danh dự và cách ứng xử giữa con người với nhau.
Tết năm 2012–2013, trong dịp về quê ngoại ăn Tết, tôi được người thân chia sẻ một câu chuyện khá nặng nề. Một doanh nghiệp đã giao dịch, làm ăn với đối tác nhưng khoản công nợ hơn 6,3 tỷ đồng chưa thu hồi được. Số tiền ấy vào thời điểm đó là rất lớn. Người chủ nợ còn vay ngân hàng để kinh doanh; nếu không thu được tiền, nguy cơ mất nhà, mất cơ nghiệp là điều hoàn toàn có thể xảy ra.
Điều đáng nói là khi làm ăn thuận lợi, đối tác đón tiếp rất niềm nở; nhưng đến lúc đòi tiền thì cửa đóng, cổng khóa, điện thoại không nghe, gặp mặt cũng khó. Người trong cuộc lo lắng là điều dễ hiểu. Ngay sáng mùng Một Tết, câu chuyện nợ nần vẫn khiến họ nặng lòng.
Sau khi nghe chuyện, tôi nhận xử lý. Một người bạn từng học cùng tôi trong môi trường quân đội và kiểm sát được giao nghiên cứu hồ sơ. Anh ấy nhận định vụ việc có thể khởi kiện. Tôi hiểu đó là một phương án pháp lý cần tính đến, nhưng với kinh nghiệm của mình, tôi cho rằng khởi kiện chưa phải lúc nào cũng là bước đi đầu tiên. Trong thu hồi nợ, kiện tụng có thể cần thiết, nhưng trước đó nên tìm cách thương lượng, tháo gỡ và tạo điều kiện để bên nợ thực hiện nghĩa vụ nếu còn khả năng và thiện chí.
Tôi trực tiếp gọi điện cho giám đốc doanh nghiệp. Có lẽ cách đặt vấn đề thẳng thắn, chân thành và tôn trọng đã khiến ông đồng ý gặp ngay. Khi đến nơi, tôi được tiếp đón chu đáo. Tôi không vội mở đầu bằng chuyện đòi tiền, mà trò chuyện về công việc, cách làm ăn, uy tín doanh nghiệp, danh dự của người đứng đầu và trách nhiệm với đối tác. Câu chuyện tưởng như xa khoản nợ, nhưng thực chất là tìm cách để hai bên có thể ngồi lại với nhau.
Cuối cùng, giám đốc chủ động đề nghị trả nợ theo từng tháng. Ban đầu, doanh nghiệp xin trả 300 triệu đồng mỗi tháng; tôi thấy đó đã là tín hiệu tích cực. Sau khi trao đổi thêm, hai bên thống nhất mức 500 triệu đồng mỗi tháng. Khoản nợ được thanh toán dần, nhưng rồi có lúc việc trả nợ chậm lại, phía doanh nghiệp viện dẫn khó khăn.
Tôi không vì thế mà nóng vội. Qua thông tin công khai trên báo chí, tôi thấy doanh nghiệp có báo cáo thành tích và được đề nghị khen thưởng ở cấp cao. Trong khi đó, khoản nợ với đối tác vẫn chưa được giải quyết dứt điểm. Tôi gửi văn bản đến cơ quan có thẩm quyền, phản ánh đúng sự việc và đề nghị xem xét. Tôi nói rõ quan điểm: nếu thông tin phản ánh là đúng thì cần được nhìn nhận nghiêm túc; mục đích của tôi là thúc đẩy việc thực hiện nghĩa vụ, chứ không phải gây khó dễ hay làm tổn hại ai.
Sau đó, đại diện doanh nghiệp đã chủ động đến trao đổi và việc trả nợ được tiếp tục. Cuối cùng, khoản công nợ được thanh toán. Trong quá trình giải quyết, tôi cũng cân nhắc giảm một phần lợi ích của mình để giữ sự vui vẻ, trọn tình trọn nghĩa giữa những người có quan hệ gia đình, họ hàng. Với tôi, làm việc có nguyên tắc không có nghĩa là thiếu sự cảm thông; điều quan trọng là không bỏ quên quyền lợi chính đáng của khách hàng và cũng không đẩy mâu thuẫn đi xa hơn mức cần thiết.
BÀI HỌC TỪ VỤ VIỆC
Thu hồi nợ không đơn giản là gửi công văn, dọa kiện hay khởi kiện ngay. Người làm nghề phải đánh giá được bên nợ có khả năng trả hay không, có thiện chí hay không; xác định đúng người cần làm việc, tìm đúng điểm mấu chốt và chọn đúng thời điểm. Khi cần thì phải cứng rắn, nhưng khi có thể thương lượng thì nên mềm dẻo. Phải kết hợp pháp luật với nghệ thuật ứng xử, kiên trì nhưng không buông lỏng nguyên tắc.
Vụ việc ấy càng khiến tôi tin rằng: thành công trong thu hồi nợ không chỉ nằm ở số tiền thu về. Thành công còn là giúp khách hàng bảo vệ quyền lợi, tháo gỡ khó khăn, hạn chế tranh chấp kéo dài và giữ được tình cảm khi có thể. Từ chỗ né tránh, đối tác đã quay lại hợp tác và thực hiện nghĩa vụ. Đó là kết quả đáng quý.
Tôi vẫn thường nói: thu hồi nợ là một nghề cần kiến thức pháp luật, bản lĩnh, kinh nghiệm và sự kiên trì. Nhưng muốn đi đến kết quả tốt, còn cần hiểu con người và biết cách ứng xử.
Thu nợ bằng pháp luật và trí tuệ; xử lý bằng bản lĩnh và sự cảm thông — thu nợ, thu cả nhân tâm.
Luật sư Trần Xuân Tiền Văn phòng Luật sư Đồng Đội
CÂU HỎI GỢI MỞ
Theo các bác, trong một vụ thu hồi nợ lớn, nên khởi kiện ngay từ đầu hay kiên trì thương lượng, kết hợp các biện pháp pháp lý phù hợp để đạt hiệu quả tốt nhất?
Thông tin liên hệ:
– Văn phòng luật sư Đồng Đội (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội): P2708, Tòa nhà VP3 Bán đảo Linh Đàm, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
– Điện thoại: 0936 026 559
– Email: tranxuantien1964@gmail.com
– Website: https://dongdoilaw.vn
– Facebook: https://www.facebook.com/dongdoilaw
– Youtube: https://www.youtube.com/c/VănphòngluậtsưĐồngĐội
– Tiktok: https://www.tiktok.co
