Trong tố tụng, kháng cáo và kháng nghị giám đốc thẩm là hai cơ chế hoàn toàn khác nhau. Người dân cần hiểu rõ để tránh kỳ vọng rằng cứ không đồng ý với bản án là có thể tiếp tục “xét xử lại” ở một cấp cao hơn.
Kháng cáo là quyền của đương sự, bị cáo theo quy định của pháp luật. Khi bản án, quyết định sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật và người có quyền kháng cáo thực hiện đúng thời hạn, đúng thủ tục thì vụ án được đưa lên xét xử phúc thẩm theo quy định. Đây là cơ chế xét xử theo hai cấp: sơ thẩm và phúc thẩm. Còn giám đốc thẩm hoàn toàn khác.
Giám đốc thẩm là việc xem xét lại bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật khi có căn cứ cho rằng bản án, quyết định đó có vi phạm pháp luật nghiêm trọng theo những trường hợp mà luật quy định.
Điểm rất dễ bị hiểu nhầm là: giám đốc thẩm không phải “cấp xét xử thứ ba”.
Không phải cứ một người không đồng ý với bản án phúc thẩm, gửi đơn đề nghị giám đốc thẩm thì vụ án đương nhiên được đưa ra xét xử lại. Việc đề nghị, khiếu nại và việc có được kháng nghị hay không là những vấn đề hoàn toàn khác nhau.
Nói một cách dễ hiểu, kháng cáo là quyền tố tụng của người có quyền kháng cáo và được thực hiện trong cơ chế xét xử phúc thẩm. Còn kháng nghị giám đốc thẩm phải dựa trên những căn cứ luật định và thuộc thẩm quyền của người có quyền kháng nghị. Không phải cứ có đơn đề nghị là đương nhiên có kháng nghị.
Vì vậy, khi một bản án đã có hiệu lực pháp luật, nếu người dân cho rằng mình bị xử không đúng thì cần xác định rất rõ: có căn cứ giám đốc thẩm theo luật hay chỉ đơn thuần là không đồng ý với kết quả xét xử?
Hai việc đó không giống nhau. Pháp luật quy định cơ chế giám đốc thẩm nhằm sửa chữa những vi phạm nghiêm trọng trong quá trình giải quyết vụ án, chứ không thiết lập thêm một “vòng phúc thẩm” để mọi vụ án được xét xử lại lần thứ ba.
Do đó, hiểu đúng về kháng cáo và giám đốc thẩm sẽ giúp người dân sử dụng đúng quyền của mình, đánh giá đúng khả năng của vụ việc và tránh việc khiếu nại kéo dài nhưng không có căn cứ pháp luật.
Quyền khiếu nại, đề nghị xem xét là quyền của người dân. Nhưng có quyền đề nghị không có nghĩa là đương nhiên được chấp nhận. Muốn có kháng nghị giám đốc thẩm thì phải chứng minh được căn cứ theo đúng quy định của pháp luật.
Đó cũng là lý do tại sao trong thực tiễn pháp lý, điều quan trọng không chỉ là “có quyền khiếu nại”, mà còn phải biết khi nào nên khiếu nại, khiếu nại dựa trên căn cứ nào và mục tiêu thực tế có thể đạt được là gì.
Thông tin liên hệ:
– Văn phòng luật sư Đồng Đội (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội): P2708, Tòa nhà VP3 Bán đảo Linh Đàm, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
– Điện thoại: 0936 026 559
– Email: tranxuantien1964@gmail.com
– Website: https://dongdoilaw.vn
– Facebook: https://www.facebook.com/dongdoilaw
– Youtube: https://www.youtube.com/c/VănphòngluậtsưĐồngĐội
– Tiktok: https://www.tiktok.com/@vpls_dongdoi
