Nhiều gia đình rơi vào tình huống rất quen thuộc: cha mẹ mua đất bằng giấy tay từ nhiều năm trước, ở ổn định, xây nhà đàng hoàng nhưng chưa làm được sổ đỏ. Khi người mua qua đời, bắt đầu phát sinh tranh chấp và có người nói: “Không có sổ thì đâu phải tài sản hợp pháp, không thể chia thừa kế.”
Hiểu như vậy là chưa đúng. Theo Bộ luật Dân sự, di sản bao gồm tài sản thuộc sở hữu của người chết và các quyền tài sản của họ. Vì vậy, điều quan trọng không phải là đã có sổ đỏ hay chưa, mà là người đã mất có quyền tài sản hợp pháp đối với mảnh đất đó hay không.
Sổ đỏ là chứng cứ pháp lý mạnh nhất, nhưng không phải là căn cứ duy nhất làm phát sinh quyền. Thực tế trước đây rất nhiều giao dịch nhà đất được lập bằng giấy tay. Không phải cứ giấy tay là vô hiệu. Khi giải quyết tranh chấp, Tòa án sẽ xem xét: có giấy tờ mua bán hay không, có giao tiền thực tế không, có sử dụng ổn định lâu dài không, đất có tranh chấp hay vi phạm quy hoạch không.
Nếu chứng minh được việc mua bán là có thật, người mua đã sử dụng đất ổn định, không vi phạm điều cấm của luật và đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận theo quy định pháp luật, thì quyền sử dụng đất đó có thể được công nhận. Khi quyền tài sản được xác lập, nó có thể trở thành di sản thừa kế, dù chưa có sổ.
Ngược lại, nếu chỉ là thỏa thuận hình thức, không có chứng cứ giao nhận, đất lấn chiếm trái phép hoặc thuộc diện không được chuyển nhượng, thì quyền tài sản chưa hình thành và không thể coi là di sản.
Điểm mấu chốt nằm ở chứng cứ và tính hợp pháp của quyền, chứ không chỉ ở việc có hay không một tờ sổ đỏ. Hiểu đúng bản chất pháp lý ngay từ đầu sẽ giúp gia đình tránh được những tranh chấp kéo dài và những rạn nứt không đáng có.
Luật sư Trần Xuân Tiền
Trưởng Văn phòng Luật sư Đồng Đội – Đoàn Luật sư TP Hà Nội
📞 Hotline tư vấn trực tiếp: 0936 026 559
Tiếp nhận và xử lý vụ việc nhanh chóng – bảo mật – đúng quy định pháp luật.
Thông tin liên hệ:
– Văn phòng luật sư Đồng Đội (Đoàn luật sư TP. Hà Nôi): P2708, Tòa nhà VP3 Bán đảo Linh Đàm, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
– Điện thoại: 0936.026.559 – Email: tranxuantien1964@gmail.com
– Website: https://dongdoilaw.vn
– Facebook: https://www.facebook.com/dongdoilaw
– Youtube: https://www.youtube.com/c/VănphòngluậtsưĐồngĐội
– Tiktok: https://www.tiktok.com/@vpls_dongdoi
