Trong hành nghề luật sư, đặc biệt là trong lĩnh vực tranh tụng, nhiều người thường nghĩ rằng chỉ cần đọc kỹ hồ sơ, nắm chắc tài liệu là có thể thành công.
Điều đó đúng, nhưng chưa đủ. Bởi vì, thành công trong tranh tụng không nằm ở việc biết nhiều, mà nằm ở việc biết chọn đúng vấn đề, nói đúng lúc và nói đủ để thuyết phục.
Kinh nghiệm thực tiễn cho thấy, một luật sư giỏi phải bắt đầu từ định hướng vụ án. Định hướng đúng thì đi nhanh, đi chắc. Định hướng sai thì càng làm càng rối, càng nói càng yếu. Từ định hướng đó, luật sư mới có thể phát hiện ra vấn đề cốt lõi, nhận diện được điểm mấu chốt để bảo vệ thân chủ và tìm ra “điểm gãy” trong lập luận của đối phương.
Việc nghiên cứu hồ sơ là điều bắt buộc, nhưng không phải để thuộc lòng rồi mang ra đọc lại tại phiên tòa. Luật sư phải chuẩn bị có chọn lọc. Chuẩn bị cái cần thiết. Chuẩn bị cái có sức nặng. Chuẩn bị cái có thể quyết định cục diện. Không phải cái gì cũng nói. Không phải chi tiết nào cũng trình bày. Chỉ cần một lập luận đúng và đủ mạnh, cũng có thể làm thay đổi kết quả vụ án.
Tại phiên tòa, mọi thứ diễn ra rất nhanh và liên tục. Luật sư phải theo dõi sát sao từng câu hỏi của Hội đồng xét xử, từng quan điểm của Kiểm sát viên, từng lời trình bày của các bên. Không chỉ nghe, mà phải hiểu ngay lập tức: Họ hỏi gì. Họ hỏi để làm gì. Họ đang định dẫn dắt vấn đề theo hướng nào.
Từ đó, trong đầu luật sư phải hình thành ngay một hệ thống lập luận sống linh hoạt, sắc bén và bám sát diễn biến thực tế. Một hạn chế phổ biến là nhiều luật sư đến phần trình bày vẫn cầm bản chuẩn bị và đọc từ đầu đến cuối. Đọc cả những điều đã rõ. Phân tích lại những gì không còn tranh luận. Lặp lại những nội dung không còn giá trị.
Cách làm này không chỉ làm mất thời gian, mà còn làm giảm giá trị của chính luật sư trước Hội đồng xét xử. Tranh tụng không phải là đọc lại hồ sơ.Tranh tụng là chọn lọc, phản biện và thuyết phục. Muốn làm tốt tranh tụng, luật sư phải rèn luyện liên tục: Rèn khả năng trình bày. Rèn khả năng hùng biện. Rèn khả năng tóm tắt vấn đề. Rèn phản xạ tư duy nhanh.
Khi đã quen, đã “ngấm nghề”, thì vào phiên tòa, lập luận sẽ bật ra rất nhanh, rất tự nhiên và rất chính xác. Trong tranh tụng, không phải lúc nào cũng cãi theo một hướng.
Nếu vụ việc đã rõ, chứng cứ đầy đủ, thì cần lựa chọn hướng đi phù hợp: Thừa nhận cái đúng, nhưng bảo vệ thân chủ ở góc độ nhân văn, xin giảm nhẹ trách nhiệm.
Ngược lại, với những vụ việc còn nhiều điểm chưa rõ, còn khả năng tranh luận, luật sư phải kiên quyết đấu tranh đến cùng để bảo vệ quan điểm của mình. Không có một công thức chung cho mọi vụ án. Sơ thẩm khác phúc thẩm. Mỗi vụ việc có một đặc thù riêng.
Điều quan trọng nhất vẫn là phương pháp, là cách tổ chức lập luận và cách thể hiện. Ngắn gọn, rõ ràng, đúng trọng tâm đó chính là điều thuyết phục nhất. Làm nghề lâu năm, tôi nhận ra một điều rất rõ: Luật sư giỏi không phải là người nói dài, mà là người nói khiến người khác phải tin.
Mỗi vụ án thành công là một bước tiến. Kinh nghiệm tích lũy dần. Bản lĩnh được nâng lên. Tư duy ngày càng sắc bén.
Và khi đó, luật sư có thể khẳng định giá trị của mình bằng chính năng lực, không cần xin xỏ, không cần “chạy”, mà vẫn ghi dấu ấn trong từng vụ việc.
Trưởng Văn phòng Luật sư Đồng Đội – Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội
Thông tin liên hệ:
– Văn phòng luật sư Đồng Đội (Đoàn luật sư TP. Hà Nôi): P2708, Tòa nhà VP3 Bán đảo Linh Đàm, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
– Điện thoại: 0936.026.559 – Email: tranxuantien1964@gmail.com
– Website: https://dongdoilaw.vn
– Facebook: https://www.facebook.com/dongdoilaw
– Youtube: https://www.youtube.com/c/VănphòngluậtsưĐồngĐội
– Tiktok: https://www.tiktok.com/@vpls_dongdoi
