MẤT 60 TỶ ĐỒNG VÀ QUYẾT ĐỊNH ĐI TU, HỌC LUẬT

Trong quá trình hành nghề luật sư, tôi đã gặp rất nhiều thân chủ với những câu chuyện thành công và thất bại khác nhau. Nhưng có một câu chuyện khiến tôi suy nghĩ rất nhiều về giá trị của việc học luật và sự tỉnh táo trong cuộc sống. Đó là câu chuyện của một bạn trẻ chưa đến 40 tuổi, hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản.

Khi gặp tôi, bạn đã từng sở hữu một cơ nghiệp đáng mơ ước với tổng giá trị khoảng 60 tỷ đồng. Thú thật, dưới góc độ cá nhân, tôi cũng rất ngưỡng mộ thành quả đó. Bởi để một người trẻ tuổi tạo dựng được khối tài sản như vậy là điều không hề đơn giản. Đó là kết quả của sự năng động, bản lĩnh và nhiều năm nỗ lực trên thương trường.

Nhưng thành công đôi khi lại là khởi đầu của những sai lầm lớn nhất. Bạn ấy quá tự tin vào khả năng của mình. Có 60 tỷ đồng nhưng không muốn dừng lại ở đó. Bạn muốn có 100 tỷ, muốn thực hiện một thương vụ lớn hơn để tạo ra bước ngoặt mới trong sự nghiệp. Trong một lần được giới thiệu cơ hội đầu tư vào một doanh nghiệp có vốn nhà nước, thay vì tìm hiểu đầy đủ thông tin pháp lý, bạn đã tin tưởng vào những lời tư vấn không chuyên nghiệp từ bạn bè.

Do không thể mua bán trực tiếp như doanh nghiệp tư nhân thông thường, bạn được hướng dẫn tham gia góp vốn, mua cổ phần để từng bước nắm quyền chi phối doanh nghiệp. Bạn quyết định rót ngay 60 tỷ đồng. Nhưng điều bạn không hiểu hết là 60 tỷ đồng đối với một cá nhân là rất lớn, còn đối với một doanh nghiệp nhà nước đang nợ nần, đang khó khăn, đang phải tái cơ cấu, thậm chí phải tính đến việc bán tài sản để xử lý công nợ thì số tiền đó chưa chắc đã giải quyết được vấn đề.

Tiền được đưa vào doanh nghiệp, nhưng doanh nghiệp còn phải xử lý hàng loạt nghĩa vụ khác. Muốn cổ phần hóa phải giải quyết nợ, giải quyết lao động, giải quyết tài sản, giải quyết các thủ tục pháp lý và vô số vấn đề phát sinh khác. Quá trình đó kéo dài, phức tạp và tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Đến khi nhận ra mình chưa hề có đầy đủ thông tin về hoạt động mua bán, sáp nhập và cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước thì đã quá muộn. 60 tỷ đồng đã nằm trong một tình huống pháp lý cực kỳ rủi ro.

Khi tìm đến luật sư, điều đầu tiên tôi phải nói với bạn là:“Bạn đã đặt mình vào một tình huống không hề an toàn. Điều đáng tiếc nhất không phải là số tiền đã bỏ ra, mà là bạn đã không tìm đến luật sư trước khi quyết định.” Nghe xong những phân tích đó, bạn gần như suy sụp. Bạn nói với tôi rằng có lẽ đây là học phí của cuộc đời. Một bài học quá đắt. Một bài học mà giá của nó là gần như toàn bộ tài sản tích lũy trong nhiều năm.

Nhưng điều khiến tôi bất ngờ không phải là sự thất vọng của bạn, mà là quyết định sau đó. Bạn quyết định đi tu. Không phải đi tu để trốn tránh cuộc đời. Bạn muốn tĩnh tâm, muốn nhìn lại bản thân, muốn học cách kiểm soát lòng tham, sự nóng vội và sự tự tin quá mức của mình. Sau đó, bạn quyết định học luật. Bạn nói rằng nếu ngày trước mình hiểu biết pháp luật hơn, nếu mình biết đánh giá rủi ro pháp lý, nếu mình hiểu cách vận hành của doanh nghiệp nhà nước, nếu mình biết đặt câu hỏi về những tình huống xấu nhất có thể xảy ra thì có lẽ mình đã không đánh đổi cả cơ nghiệp như vậy.

Nghe những lời đó, tôi càng tin rằng học luật không chỉ để hành nghề luật sư. Học luật trước hết là để bảo vệ chính mình. Bảo vệ mình trước những hợp đồng tưởng chừng hấp dẫn. Bảo vệ mình trước những quyết định đầu tư đầy cảm xúc. Bảo vệ mình trước những lời hứa hẹn ngọt ngào. Và bảo vệ mình trước chính sự chủ quan của bản thân. Một luật sư có thể dùng kiến thức để kiếm sống. Nhưng giá trị lớn hơn của pháp luật là giúp con người nhận diện rủi ro trước khi nó xảy ra.

Trước khi cho vay tiền, phải nghĩ đến khả năng không đòi được. Trước khi đầu tư, phải nghĩ đến khả năng thua lỗ. Trước khi ký hợp đồng, phải nghĩ đến khả năng tranh chấp. Trước khi đặt bút quyết định một việc lớn, phải nghĩ đến hậu quả pháp lý của nó.

Trong cuộc sống, nguy hiểm nhất không phải là thiếu cơ hội mà là chỉ nhìn thấy cơ hội. Người thành công bền vững luôn nhìn thấy cả cơ hội lẫn rủi ro. Đời người có rất nhiều việc không diễn ra theo ý muốn. Bởi vậy, sự thận trọng không làm mất đi cơ hội, mà giúp chúng ta giữ được thành quả của mình. Tôi rất tôn trọng quyết định của bạn trẻ ấy. Mất 60 tỷ đồng là một cú ngã đau đớn. Nhưng từ cú ngã đó, bạn chọn học cách tu dưỡng bản thân và học luật để hiểu hơn về cuộc đời.