Đáng chú ý hơn, có những trường hợp không nêu đích danh tên người bị nhắm đến nhưng lại sử dụng cách nói lái, ám chỉ, dùng các dấu hiệu nhận biết khiến cộng đồng đều hiểu đang nói về ai. Nếu nội dung đó là bịa đặt, xuyên tạc, xúc phạm danh dự, nhân phẩm hoặc làm ảnh hưởng đến uy tín của người khác thì vẫn có thể bị xem xét xử lý theo quy định của pháp luật.
Về nguyên tắc, quyền tự do ngôn luận và quyền bày tỏ quan điểm của công dân được pháp luật bảo đảm. Tuy nhiên, quyền này phải được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật và không được xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác. Mạng xã hội không phải là “vùng miễn trừ pháp luật”.
Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm và hậu quả xảy ra, người có hành vi đăng tải, chia sẻ, bình luận hoặc phát tán thông tin sai sự thật có thể bị xử lý theo nhiều hình thức.
Thứ nhất, xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức hoặc danh dự, nhân phẩm của cá nhân theo quy định của pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông và công nghệ thông tin.
Thứ hai, chịu trách nhiệm dân sự, người bị xâm phạm có quyền yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm, cải chính công khai, xin lỗi công khai và bồi thường thiệt hại theo quy định của Bộ luật Dân sự nếu chứng minh được thiệt hại về vật chất hoặc tinh thần.
Thứ ba, trách nhiệm hình sự. Trường hợp hành vi có đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm có thể bị xem xét về Tội làm nhục người khác theo Điều 155 Bộ luật Hình sự hoặc Tội vu khống theo Điều 156 Bộ luật Hình sự. Đối với các hành vi sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông để đưa thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức hoặc gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, còn có thể bị xem xét theo các quy định khác của Bộ luật Hình sự nếu đủ căn cứ.
Một vấn đề cần lưu ý là nhiều người cho rằng chỉ cần không ghi rõ tên thì sẽ không bị xử lý. Quan điểm này là không chính xác. Trong thực tiễn, nếu nội dung đăng tải tuy không nêu tên nhưng căn cứ vào bối cảnh, hình ảnh, chức vụ, đặc điểm nhận dạng hoặc các dấu hiệu khác khiến số đông đều xác định được người bị nhắm đến, đồng thời nội dung mang tính xúc phạm, bịa đặt hoặc vu khống thì vẫn có thể bị xem xét trách nhiệm pháp lý.
Đối với những người “bình luận ăn theo”, pháp luật cũng không mặc nhiên loại trừ trách nhiệm. Mỗi bình luận là một hành vi độc lập. Nếu bình luận chứa nội dung xúc phạm, vu khống, bịa đặt hoặc kích động người khác tấn công danh dự, nhân phẩm của một cá nhân thì chính người bình luận cũng phải chịu trách nhiệm đối với phát ngôn của mình, chứ không thể viện lý do “chỉ bình luận theo người khác”.
Từ góc độ pháp lý cũng như đạo đức xã hội, mỗi người cần hết sức thận trọng trước khi nhấn nút “đăng”, “chia sẻ” hay “bình luận”. Một câu nói thiếu kiểm chứng có thể lan truyền rất nhanh trên không gian mạng, nhưng hậu quả pháp lý và tổn hại đối với danh dự, nhân phẩm của người khác có thể kéo dài nhiều năm.
Thông tin liên hệ:
– Văn phòng luật sư Đồng Đội (Đoàn luật sư TP. Hà Nôi): P2708, Tòa nhà VP3 Bán đảo Linh Đàm, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
– Điện thoại: 0936.026.559
– Email: tranxuantien1964@gmail.com
– Website: https://dongdoilaw.vn
– Facebook: https://www.facebook.com/dongdoilaw
– Youtube: https://www.youtube.com/c/VănphòngluậtsưĐồngĐội
– Tiktok: https://www.tiktok.com/@vpls_dongdoi
