Một vụ tranh chấp thừa kế giữa những người thân trong gia đình
Ngày 30/9/2023, Tòa án cấp sơ thẩm xét xử một vụ án tranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất giữa các thành viên trong cùng một gia đình. Nguyên đơn là người chị ruột, còn bị đơn là người em trai. Đây không phải là một tranh chấp giữa những người xa lạ mà là mâu thuẫn phát sinh từ khối tài sản do cha mẹ để lại sau khi qua đời.
Bản chất của vụ việc không chỉ đơn thuần là việc xác định ai được hưởng bao nhiêu phần di sản. Trong quá trình giải quyết, vụ án còn liên quan đến các giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã được thực hiện đối với một phần diện tích đất tranh chấp. Chính vì vậy, hồ sơ vụ án có nhiều tình tiết phức tạp, đòi hỏi việc xác minh, thu thập và đánh giá chứng cứ phải được thực hiện đầy đủ, khách quan và toàn diện.
Sau phiên tòa sơ thẩm, người em trai là bên thua kiện. Đối với nhiều người, việc thua một vụ kiện dân sự có thể chỉ là một kết quả pháp lý. Nhưng với người đàn ông này, đó lại là cú sốc lớn trong bối cảnh cuộc sống vốn đã vô cùng khó khăn. Trình độ học vấn hạn chế, điều kiện kinh tế không ổn định, lại phải chăm sóc người con trai bị tai nạn giao thông dẫn đến mất khả năng nhận thức, anh gần như rơi vào trạng thái tuyệt vọng khi cho rằng quyền lợi của mình chưa được xem xét một cách đầy đủ.
Trong hoàn cảnh đó, anh tìm đến luật sư với mong muốn được tư vấn và hỗ trợ bằng những con đường pháp lý hợp pháp. Sau khi nghiên cứu hồ sơ, luật sư nhận thấy vẫn còn nhiều vấn đề cần được xem xét lại, đặc biệt là việc xác định đầy đủ những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án và việc đánh giá các chứng cứ liên quan đến khối tài sản tranh chấp.
Bản án bị hủy để giải quyết lại nhưng vụ án không tiếp tục được giải quyết
Trên cơ sở kháng cáo của đương sự và quá trình xem xét hồ sơ vụ án, ngày 15/5/2024, Tòa án cấp phúc thẩm đã quyết định hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm. Theo nhận định của cấp phúc thẩm, vụ án còn có những thiếu sót cần được khắc phục, trong đó có việc chưa bảo đảm đầy đủ quyền tham gia tố tụng của một người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đang sinh sống tại Hoa Kỳ.
Về nguyên tắc, khi một bản án bị hủy, vụ án sẽ được đưa trở lại giai đoạn sơ thẩm. Cơ quan có thẩm quyền phải tiếp nhận hồ sơ, tiến hành thụ lý lại vụ án và thực hiện các hoạt động tố tụng cần thiết để giải quyết vụ việc theo đúng tinh thần của bản án phúc thẩm. Đây là quy trình bình thường nhằm bảo đảm việc xét xử được khách quan, toàn diện và đúng pháp luật.
Tuy nhiên, điều khó hiểu là sau khi bản án bị hủy, vụ án lại không tiếp tục được giải quyết như những gì người dân thường kỳ vọng. Theo thông tin mà luật sư và đương sự được biết, hồ sơ vụ án sau đó được chuyển đi để xem xét khả năng kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm. Thế nhưng cho đến nay không có quyết định kháng nghị nào được ban hành, cũng không có thông báo chính thức nào về kết quả xem xét.
Trong khi đó, Tòa án địa phương không có hồ sơ để tiếp tục thực hiện việc giải quyết lại vụ án theo quyết định của cấp phúc thẩm. Hệ quả là vụ án rơi vào tình trạng kéo dài bất thường. Từ ngày bản án bị hủy đến nay đã hơn hai năm, nhưng bước đầu tiên của quá trình giải quyết lại là việc thụ lý vụ án vẫn chưa được thực hiện.
Điều người dân chờ đợi không phải là thắng hay thua
Là người trực tiếp tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho đương sự, điều khiến tôi suy nghĩ nhiều nhất không phải là kết quả cuối cùng của vụ án sẽ như thế nào. Người chị có thể đúng ở một số nội dung. Người em cũng có thể có những quyền lợi cần được xem xét. Điều đó thuộc trách nhiệm của cơ quan xét xử khi giải quyết lại vụ án.
Vấn đề ở đây là một bản án của Tòa án đã bị hủy để giải quyết lại thì quyết định đó cần phải được thực hiện trên thực tế. Nếu cấp phúc thẩm xác định cần đưa người đang sinh sống tại Hoa Kỳ tham gia tố tụng thì trước hết phải thụ lý lại vụ án. Nếu cần thực hiện ủy thác tư pháp ra nước ngoài thì trước hết cũng phải có một vụ án đang được giải quyết. Nói cách khác, mọi thủ tục tiếp theo chỉ có thể được tiến hành khi vụ án được thụ lý trở lại.
Công lý không chỉ nằm trong những phán quyết cuối cùng của Tòa án. Công lý còn thể hiện ở việc vụ án được giải quyết trong một thời hạn hợp lý, các quyền tố tụng của đương sự được bảo đảm và các quyết định của cơ quan có thẩm quyền được thực hiện nghiêm túc. Khi một vụ án kéo dài quá lâu mà không có câu trả lời rõ ràng, người chịu ảnh hưởng trực tiếp chính là những người dân đang ngày đêm chờ đợi kết quả giải quyết.
Tính đến thời điểm hiện nay, đã gần ba năm kể từ ngày vụ án được xét xử sơ thẩm và hơn hai năm kể từ ngày bản án bị hủy để giải quyết lại. Người chị vẫn đang chờ. Người em vẫn đang chờ. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đang sinh sống tại Hoa Kỳ cũng đang chờ.
Họ không chờ một sự ưu ái. Họ cũng không chờ một kết quả có lợi cho riêng mình.
Điều họ chờ đợi đơn giản chỉ là vụ án được thụ lý lại và được giải quyết theo đúng quy định của pháp luật, theo đúng quyết định của cấp phúc thẩm và theo đúng tinh thần thượng tôn pháp luật trong một Nhà nước pháp quyền.
Đó là một yêu cầu rất bình thường.
Nhưng cho đến nay, vẫn chưa trở thành hiện thực.
Thông tin liên hệ:
– Văn phòng luật sư Đồng Đội (Đoàn luật sư TP. Hà Nôi): P2708, Tòa nhà VP3 Bán đảo Linh Đàm, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
– Điện thoại: 0936.026.559 – Email: tranxuantien1964@gmail.com
– Website: https://dongdoilaw.vn
– Facebook: https://www.facebook.com/dongdoilaw
– Youtube: https://www.youtube.com/c/VănphòngluậtsưĐồngĐội
– Tiktok: https://www.tiktok.com/@vpls_dongdoi
