Mạng xã hội ngày càng trở thành kênh để cá nhân chia sẻ thông tin, phản ánh sự việc và cảnh báo cộng đồng. Khi xảy ra tranh chấp trong mua bán, cung cấp dịch vụ, vay mượn hoặc các quan hệ dân sự khác, không ít người lựa chọn đăng bài “bóc phốt” để công khai sự việc và tìm kiếm sự đồng tình từ cộng đồng mạng. Tuy nhiên, việc phản ánh một sự việc trên mạng xã hội không đồng nghĩa với quyền công khai mọi thông tin liên quan đến người khác. Một bài đăng có thể bắt đầu từ mục đích bảo vệ quyền lợi nhưng lại phát sinh trách nhiệm pháp lý nếu chứa dữ liệu cá nhân, thông tin đời tư hoặc nội dung sai sự thật.
Nghị định số 330/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân là một trong những căn cứ pháp lý cần lưu ý khi đánh giá hành vi cung cấp, chia sẻ và công khai thông tin trên không gian mạng. Vậy người dùng mạng xã hội cần lưu ý gì khi đăng tải nội dung “bóc phốt”?
Không phải cứ “bóc phốt” là bị xử phạt
Pháp luật không quy định “bóc phốt” là một hành vi vi phạm độc lập. Trách nhiệm pháp lý được xác định dựa trên nội dung, cách thức và hậu quả của việc đăng tải.
Một người có quyền phản ánh việc mình bị xâm phạm quyền lợi. Tuy nhiên, nếu để chứng minh sự việc, người này công khai số điện thoại, địa chỉ, hình ảnh giấy tờ tùy thân hoặc thông tin cá nhân khác của người liên quan thì có thể phát sinh trách nhiệm về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Nói cách khác, vấn đề không nằm ở việc bài đăng có được gọi là “bóc phốt” hay không, mà nằm ở thông tin nào được công khai và việc công khai đó có phù hợp pháp luật hay không.
Công khai dữ liệu cá nhân có thể bị xử phạt
Theo Điều 50 Nghị định số 330/2026/NĐ-CP, một số hành vi công khai dữ liệu cá nhân trái quy định có thể bị xử phạt hành chính.
Đáng chú ý, hành vi công khai dữ liệu cá nhân gây xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của chủ thể dữ liệu hoặc công khai khi chưa có sự đồng ý của chủ thể, trừ trường hợp pháp luật cho phép, có thể bị phạt từ 30 triệu đồng đến 50 triệu đồng đối với tổ chức. Cá nhân vi phạm chịu mức phạt bằng một nửa mức phạt đối với tổ chức.
Bên cạnh đó, một số hành vi công khai dữ liệu không có mục đích cụ thể, công khai vượt quá phạm vi hoặc loại dữ liệu cần thiết cũng có thể bị xử phạt.
Như vậy, việc một người cho rằng mình “có lý do để đăng” chưa đủ để hợp pháp hóa việc công khai toàn bộ thông tin của người khác. Người đăng vẫn phải xem xét mục đích, phạm vi và tính cần thiết của dữ liệu được đưa lên mạng.
Thông tin đời tư cũng không thể tùy ý công khai
Một dạng nội dung thường xuất hiện trong các bài “bóc phốt” là thông tin về đời tư, quan hệ gia đình hoặc những vấn đề thuộc phạm vi riêng tư của cá nhân.
Theo Điều 13 Nghị định số 330/2026/NĐ-CP, hành vi đưa thông tin thuộc bí mật cá nhân, bí mật gia đình và đời sống riêng tư lên không gian mạng, nếu gây ảnh hưởng đến danh dự, uy tín, nhân phẩm hoặc quyền, lợi ích hợp pháp của người khác mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, có thể bị phạt từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng.
Điều này cho thấy một nguyên tắc quan trọng: thông tin đúng sự thật không đồng nghĩa với thông tin được tự do công khai. Việc một thông tin là có thật không làm mất đi quyền được bảo vệ đời tư của cá nhân.
Đăng thông tin sai sự thật: rủi ro càng lớn
Nếu bài “bóc phốt” chứa thông tin sai sự thật, xuyên tạc hoặc gây ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, người đăng còn có thể phải chịu trách nhiệm theo các quy định khác về hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin trên không gian mạng.
Điều 9 Nghị định số 330/2026/NĐ-CP quy định xử phạt đối với một số hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật, xuyên tạc hoặc gây ảnh hưởng đến hoạt động bình thường, uy tín của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Tùy hành vi, mức phạt có thể từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng, kèm theo biện pháp buộc gỡ bỏ, xóa thông tin vi phạm và cải chính thông tin sai sự thật.
Do đó, trước khi đăng tải, người dùng cần phân biệt giữa sự việc mình trực tiếp biết và nhận định, suy đoán của mình về sự việc. Việc biến một nghi ngờ thành khẳng định có thể tạo ra rủi ro pháp lý đáng kể.
Có quyền phản ánh nhưng phải đúng giới hạn
Pháp luật không cấm cá nhân phản ánh hành vi xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Vấn đề là việc phản ánh phải được thực hiện bằng phương thức phù hợp.
Nếu xảy ra tranh chấp, người có quyền lợi bị ảnh hưởng có thể sử dụng hợp đồng, hóa đơn, tin nhắn hoặc các tài liệu liên quan làm chứng cứ và gửi đến cơ quan có thẩm quyền. Trường hợp lựa chọn phản ánh trên mạng xã hội, cần kiểm chứng thông tin và hạn chế công khai những dữ liệu không cần thiết.
Đặc biệt, các thông tin như số điện thoại, địa chỉ, giấy tờ tùy thân, tài khoản ngân hàng hoặc dữ liệu riêng tư của người khác không nên được đưa lên mạng chỉ với mục đích chứng minh cho một bài đăng.
Cần làm gì trước khi đăng một bài “bóc phốt”?
Trước khi công khai một vụ việc, người đăng nên kiểm tra ba vấn đề sau:
– Thứ nhất, thông tin có chính xác và có tài liệu chứng minh hay không.
– Thứ hai, những dữ liệu nào thực sự cần thiết để phản ánh sự việc.
– Thứ ba, việc công khai có xâm phạm đời tư, dữ liệu cá nhân, danh dự hoặc quyền, lợi ích hợp pháp của người khác hay không.
Nếu không cần thiết, nên che hoặc loại bỏ thông tin cá nhân khỏi hình ảnh, đoạn hội thoại và tài liệu đính kèm. Đồng thời, không nên sử dụng những từ ngữ khẳng định một người có hành vi vi phạm khi chưa có căn cứ rõ ràng.
“Bóc phốt” trên mạng xã hội không phải là hành vi mặc nhiên bị pháp luật cấm. Tuy nhiên, quyền phản ánh luôn có giới hạn. Khi người đăng công khai dữ liệu cá nhân trái quy định, đưa thông tin đời tư lên mạng hoặc chia sẻ thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng đến người khác, trách nhiệm pháp lý có thể phát sinh.
Vì vậy, trước khi nhấn nút “đăng”, cần xác định rõ mình đang phản ánh một sự việc hay đang công khai thông tin của người khác. Đây là ranh giới quan trọng để bảo vệ quyền lợi của chính mình mà không biến việc phản ánh thành một hành vi có nguy cơ vi phạm pháp luật.
Thông tin liên hệ:
– Văn phòng luật sư Đồng Đội (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội): P2708, Tòa nhà VP3 Bán đảo Linh Đàm, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
– Điện thoại: 0936 026 559
– Email: tranxuantien1964@gmail.com
– Website: https://dongdoilaw.vn
– Facebook: https://www.facebook.com/dongdoilaw
– Youtube: https://www.youtube.com/c/VănphòngluậtsưĐồngĐội
– Tiktok: https://www.tiktok.com/
