Đây là một câu hỏi nhạy cảm, nhưng rất thực tế. Và nếu nhìn thẳng, nhìn đúng, thì đây không phải là câu chuyện “ai đúng – ai sai”, mà là câu chuyện về sự khác biệt giữa đào tạo và thực tiễn, giữa kỳ vọng và giá trị.
Trước hết, cần nói thẳng: phần lớn sinh viên luật hiện nay được đào tạo nặng về lý thuyết. Kiến thức không thiếu, nhưng kinh nghiệm gần như bằng không. Khi bước vào môi trường hành nghề, các bạn rất dễ mắc sai sót và không chỉ là sai sót lớn, mà nhiều khi là những sai sót rất cơ bản, rất “ngớ ngẩn”.
Trong môi trường học tập, sai có thể sửa. Nhưng trong thực tiễn hành nghề, một sai sót nhỏ cũng có thể phải trả giá lớn. Đó có thể là mất uy tín với khách hàng, mất một hợp đồng, thậm chí ảnh hưởng đến cả thương hiệu của một văn phòng luật sư. Chính vì vậy, không ít luật sư e ngại nhận sinh viên không phải vì thiếu thiện chí, mà vì không đủ thời gian để kiểm soát, không đủ nguồn lực để kèm cặp, và cũng không thể đánh đổi uy tín bằng những rủi ro không đáng có.
Một thực tế khác cần nhìn nhận thẳng thắn: nhiều sinh viên khi đi học việc chưa tạo ra giá trị. Trong khi đó, bản chất của mọi mối quan hệ bền vững đều là “giá trị đổi lấy giá trị”. Luật sư có thể không trả lương cao, thậm chí không trả lương, nhưng đổi lại là môi trường, là kiến thức, là kinh nghiệm thực tiễn những thứ không thể học từ sách vở.
Nếu nhìn dài hạn, đó là khoản “đầu tư” rất lớn cho tương lai. So sánh việc học việc với những công việc phổ thông về mức thu nhập là một so sánh khập khiễng. Một người giúp việc có thể nhận mức lương ổn định hàng tháng, nhưng giá trị đó ít thay đổi theo thời gian. Còn sinh viên luật, nếu được đào tạo đúng, có thể phát triển vượt bậc từ vài triệu ban đầu đến những con số rất lớn trong tương lai.
Nhưng điều đó chỉ xảy ra khi có người hướng dẫn, có môi trường rèn luyện và có sự nỗ lực thực sự từ chính bản thân. Ở chiều ngược lại, luật sư cũng có những áp lực riêng. Họ phải đảm bảo chất lượng công việc, giữ bí mật thông tin khách hàng, xử lý những vụ việc phức tạp, thậm chí nhạy cảm. Không phải vụ việc nào cũng có thể cho sinh viên tham gia, không phải lúc nào cũng có thể “cầm tay chỉ việc”.
Sinh viên thì lại thường mong muốn được tiếp cận những vụ việc “nóng”, những tình huống thực tế đang diễn ra. Nhưng chính những vụ việc đó lại là những vụ việc cần sự bảo mật cao nhất, cần sự cẩn trọng tuyệt đối. Đây là một mâu thuẫn rất thật, và không dễ dung hòa.
Thực tế, những luật sư hôm nay cũng từng là những người đi sau. Họ cũng từng tự mày mò, tự va chạm, không phải lúc nào cũng có người chỉ dẫn. Vì vậy, họ hiểu giá trị của trải nghiệm nhưng cũng hiểu rõ cái giá của sai sót. Vấn đề ở đây không phải là “có nên nhận sinh viên hay không”, mà là sự sòng phẳng và trách nhiệm từ cả hai phía. Sinh viên không nên đi học việc với tâm thế “phải được nhận”, “phải được trả lương”, mà cần chủ động lựa chọn môi trường phù hợp, nơi mình được tôn trọng, được học thật và được làm thật. Đồng thời, cũng phải sẵn sàng chấp nhận bắt đầu từ những việc nhỏ nhất, rèn kỷ luật, sự cẩn trọng và tinh thần trách nhiệm.
Ngược lại, luật sư khi đã nhận hướng dẫn, cũng cần có sự chia sẻ, có định hướng, có trách nhiệm với người đi sau trong khả năng và điều kiện của mình.
Cuối cùng, nghề luật sư là nghề của sự nghiêm túc. Không có con đường tắt, không có thành công dễ dàng. Kiến thức có thể học, nhưng kinh nghiệm phải trả giá bằng thời gian, công sức và cả những va chạm thực tế. Nếu hai bên hiểu nhau hơn, sòng phẳng hơn và cùng hướng đến giá trị lâu dài, thì câu chuyện “ngại nhận sinh viên” sẽ không còn là rào cản – mà sẽ trở thành động lực để cả nghề phát triển bền vững.
Thông tin liên hệ:
– Văn phòng luật sư Đồng Đội (Đoàn luật sư TP. Hà Nôi): P2708, Tòa nhà VP3 Bán đảo Linh Đàm, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
– Điện thoại: 0936.026.559 – Email: tranxuantien1964@gmail.com
– Website: https://dongdoilaw.vn
– Facebook: https://www.facebook.com/dongdoilaw
– Youtube: https://www.youtube.com/c/VănphòngluậtsưĐồngĐội
– Tiktok: https://www.tiktok.com/@vpls_dongdoi
