Trong quá trình tham gia giải quyết các vụ án dân sự, đặc biệt là các vụ án tranh chấp đất đai, thừa kế, chia tài sản hoặc tranh chấp quyền sở hữu tài sản, tôi nhận thấy nhiều đương sự thường rất quan tâm đến phiên tòa nhưng lại chưa thực sự chú ý đến hoạt động xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản. Đây là một thiếu sót rất lớn.
Bởi lẽ, trong nhiều trường hợp, kết quả của việc thẩm định tại chỗ và định giá tài sản có ảnh hưởng trực tiếp đến nội dung bản án. Nếu việc thẩm định không khách quan hoặc việc định giá không đúng thực tế thì quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự, việc xem xét, thẩm định tại chỗ được thực hiện nhằm ghi nhận hiện trạng tài sản, hiện trạng sử dụng đất, vị trí, ranh giới, mốc giới và các yếu tố liên quan đến đối tượng tranh chấp. Trong khi đó, việc định giá tài sản nhằm xác định giá trị thực tế của tài sản làm căn cứ giải quyết vụ án. Pháp luật quy định rất rõ về trình tự, thủ tục tiến hành các hoạt động này. Đặc biệt, đối với việc định giá tài sản, các đương sự có quyền thỏa thuận lựa chọn tổ chức thẩm định giá. Chỉ trong trường hợp các bên không thống nhất được với nhau thì Tòa án mới thực hiện việc lựa chọn theo quy định của pháp luật.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít trường hợp việc thẩm định tại chỗ và định giá tài sản được thực hiện một cách vội vàng, hình thức hoặc chưa bảo đảm đầy đủ quyền tham gia của các đương sự. Có vụ án, đương sự không được thông báo đầy đủ. Có vụ án, việc ghi nhận hiện trạng chưa chính xác. Có vụ án, tổ chức thẩm định giá được lựa chọn mà chưa có sự thống nhất của các bên theo quy định. Những sai sót tưởng như nhỏ này lại có thể dẫn đến những hậu quả rất lớn. Chỉ cần xác định sai vị trí thửa đất, sai diện tích sử dụng hoặc định giá tài sản thấp hơn giá trị thực tế, quyền lợi của một bên đương sự có thể bị ảnh hưởng hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng.
Chính vì vậy, khi phát hiện có dấu hiệu vi phạm trong quá trình xem xét, thẩm định tại chỗ hoặc định giá tài sản, đương sự và luật sư cần kịp thời thực hiện quyền khiếu nại, kiến nghị hoặc đề nghị định giá lại theo quy định của pháp luật. Việc khiếu nại trong trường hợp này không phải là gây khó khăn cho Tòa án hay kéo dài vụ án. Ngược lại, đó là quyền hợp pháp của đương sự nhằm bảo đảm các chứng cứ được thu thập khách quan, đầy đủ và đúng trình tự pháp luật.
Kinh nghiệm hành nghề cho tôi thấy rằng nhiều vụ án tưởng như không còn cơ hội nhưng sau khi phát hiện vi phạm trong hoạt động thẩm định hoặc định giá, kết quả giải quyết vụ án đã thay đổi đáng kể. Có những trường hợp Tòa án phải tiến hành thẩm định lại hoặc định giá lại để bảo đảm tính khách quan của vụ án. Người luật sư không chỉ bảo vệ thân chủ tại phiên tòa. Sự bảo vệ đó bắt đầu từ việc theo dõi từng hoạt động tố tụng, từng biên bản làm việc, từng thủ tục thu thập chứng cứ. Một sai sót không được phát hiện kịp thời có thể trở thành bất lợi rất lớn khi vụ án được đưa ra xét xử.
Vì vậy, đối với những vụ án có liên quan đến tài sản, đặc biệt là bất động sản, việc theo dõi chặt chẽ hoạt động xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản là hết sức cần thiết. Trong nhiều trường hợp, kết quả thắng thua của vụ án không chỉ được quyết định tại phiên tòa mà đã được hình thành từ chính quá trình thu thập chứng cứ, thẩm định hiện trạng và định giá tài sản trước đó.
Đó là lý do vì sao người luật sư có kinh nghiệm luôn đặc biệt quan tâm đến hoạt động thẩm định tại chỗ và định giá tài sản, đồng thời không ngần ngại thực hiện quyền khiếu nại khi phát hiện dấu hiệu vi phạm nhằm bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của thân chủ.
Thông tin liên hệ:
– Văn phòng luật sư Đồng Đội (Đoàn luật sư TP. Hà Nôi): P2708, Tòa nhà VP3 Bán đảo Linh Đàm, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
– Điện thoại: 0936.026.559 – Email: tranxuantien1964@gmail.com
– Website: https://dongdoilaw.vn
– Facebook: https://www.facebook.com/dongdoilaw
– Youtube: https://www.youtube.com/c/VănphòngluậtsưĐồngĐội
– Tiktok: https://www.tiktok.com/@vpls_dongdoi
