Có lẽ chưa bao giờ con đường từ giảng đường đại học đến thị trường lao động lại nhiều thử thách như hiện nay.
Mỗi năm, Việt Nam có hàng trăm nghìn cử nhân tốt nghiệp đại học và hàng triệu học sinh tốt nghiệp trung học phổ thông bước vào cuộc sống mới với biết bao ước mơ, hoài bão. Thế nhưng, phía sau tấm bằng tốt nghiệp không phải lúc nào cũng là một công việc ổn định như nhiều người vẫn nghĩ.
Thị trường lao động đang chịu tác động của nhiều yếu tố. Nền kinh tế còn nhiều khó khăn, doanh nghiệp hạn chế tuyển dụng, quá trình tinh gọn bộ máy làm gia tăng sự cạnh tranh việc làm. Đồng thời, AI và chuyển đổi số đang thay thế nhiều vị trí lao động truyền thống, khiến người mới ra trường càng gặp nhiều thách thức.
Trong bối cảnh đó, điều đáng lo không chỉ là thiếu việc làm mà còn là áp lực kiếm tiền quá sớm. Sau hơn hai mươi năm nuôi con ăn học, nhiều bậc cha mẹ mong con có thu nhập ngay khi tốt nghiệp. Mong muốn ấy rất chính đáng, nhưng nếu biến thành áp lực sẽ dễ đẩy các em vào những lựa chọn sai lầm.
Giai đoạn chuyển tiếp từ nhà trường đến xã hội là thời điểm quan trọng nhất để học việc, tập sự, tích lũy kinh nghiệm và hoàn thiện kỹ năng. Đây là nền móng của cả sự nghiệp, không phải cuộc đua kiếm tiền.
Thực tiễn hành nghề luật sư cho thấy nhiều người trẻ vì áp lực kinh tế đã bị lôi kéo vào các mô hình lừa đảo, việc làm trá hình, các đường dây phạm pháp. Ban đầu chỉ nghĩ là đi làm để kiếm sống nhưng cuối cùng lại phải trả giá bằng cả tương lai.
Đồng tiền luôn có sức hấp dẫn rất lớn. Người trẻ càng dễ bị cám dỗ bởi những lời hứa về thu nhập cao, cuộc sống hào nhoáng và sự so sánh với bạn bè. Chính sự nóng vội đã khiến không ít người đánh mất bản thân.
Là luật sư, tôi luôn cảm thấy tiếc nuối khi gặp những bị can còn rất trẻ. Tiếc cho tuổi trẻ, cho công sức của gia đình và cho những ước mơ bị dang dở chỉ vì một quyết định sai lầm.
Vì vậy, tôi mong các bậc phụ huynh hãy đồng hành cùng con thêm một chặng đường nữa. Đừng bắt con phải kiếm tiền quá sớm. Hãy để các em có thời gian học nghề, tích lũy kinh nghiệm và trưởng thành.
Đối với các bạn tân cử nhân, hãy nhớ rằng kiếm tiền là cần thiết nhưng kiếm tiền đúng pháp luật còn quan trọng hơn. Chậm một chút để đi đúng đường luôn tốt hơn nhanh mà đánh mất cả tương lai.
Đừng bắt tân cử nhân kiếm tiền quá sớm. Hãy cho các em thêm thời gian để trưởng thành bằng tri thức, bản lĩnh và sự lương thiện.
